Μια σύνοψη από την συνάντηση ΔΣ αστρονομικών συλλόγων στην Πάτρα

Μετά από μια κουραστική (και παραγωγική) μέρα.
(Φωτογραφία: Δημήτρης Πρασσόπουλος)

Το Σάββατο 18 Νοεμβρίου του 2006, διεξήχθη η συνάντηση των ΔΣ των αστρονομικών συλλόγων και ομάδων από όλη την Ελλάδα. Η συνάντηση αυτή συνηθίζεται να πραγματοποιείται κάθε δύο χρόνια ανάμεσα στα έτη όπου διεξάγονται τα συνέδρια της ερασιτεχνικής αστρονομίας. Έχει ως σκοπό αφενός την συνάντηση των μελών της που υπηρετούν στα διοικητικά όργανα αφετέρου τον καλύτερο δυνατό συντονισμό των συλλόγων και ομάδων σε κάποια ζητήματα τα οποία αφορούν γενικότερα το χώρο της ερασιτεχνικής αστρονομίας. Έτσι και το Σάββατο αυτό ο γράφων και ο Γιάννης Μπελιάς (πρόεδρος και γραμματέας του Σ.Ε.Α αντίστοιχα) κατευθυνθήκαμε στην Πάτρα μετά από πρόσκληση της Αστρονομικής Εταιρείας Πάτρας Ωρίων, που ανέλαβε αυτή την πρωτοβουλία ως ο σύλλογος που διοργανώνει το 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας (5-7 Οκτωβρίου 2007).

Η άφιξή μας στην Πάτρα έγινε έγκαιρα, πριν  από την έναρξη της συζήτησης, μετά από μια μικρή αναζήτηση του κτιρίου στην Πανεπιστημιούπολη. Φτάσαμε την στιγμή που τα μέλη του Δ.Σ του Ωρίωνα ετοίμαζαν την αίθουσα όπου θα πραγματοποιούνταν η συνάντηση διευθετώντας τις τελευταίες λεπτομέρειες. Η αίθουσα αποτελεί τον χώρο του εργαστηρίου Αστρονομίας του Πανεπιστημίου Πατρών, έδρα της εταιρείας του Ωρίωνα, ιδανικό χώρο διεξαγωγής συναντήσεων αστρονομικού ενδιαφέροντος μια και μέσα σ’ αυτήν βρίσκονται σφαίρες αναπαράστασης του ουράνιου θόλου, σχετική βιβλιοθήκη και μουσειακού ενδιαφέροντος αντικείμενα σχετικά με την αστρονομία. Για τις ανάγκες της συνάντησης διαμορφώθηκε ο χώρος προσφέροντας μεγαλύτερη λειτουργικότητα και άνεση μεταξύ των παρευρισκομένων. Μια σφαίρα ουράνιου θόλου στην μέση της αίθουσας και ένα τηλεσκόπιο να μας «παρακολουθεί» διακριτικά από την μια άκρη της αίθουσας (ωστόσο να κοιτάει πάντα προς τον ουρανό) ολοκλήρωναν το σκηνικό. Λίγη αναμονή ακόμη και ο καφές, τα αναψυκτικά και τα μπισκότα ήταν στην θέση τους και περίμεναν απλά τους προσκεκλημένους οι οποίοι δεν άργησαν να κάνουν την εμφάνισή τους και έτσι το κλίμα άρχισε να ζεσταίνεται με διάφορα πηγαδάκια, μια και η ημέρα δεν ήταν και ιδιαιτέρως ζεστή.

Μετά από μια μικρή σχετικά καθυστέρηση (περίπου 40 λεπτά μετά την προγραμματισμένη ώρα έναρξης που ήταν η 11η πρωινή ) ο πρόεδρος του Ωρίωνα (κ. Βασίλειος Ζαφειρόπουλος) κήρυξε την έναρξη των εργασιών. Μετά το καλωσόρισμα ανέφερε ότι για την ομαλότερη λειτουργία της συνάντησης η συζήτηση θα πραγματοποιούταν σε δύο γύρους με δυνατότητα ομιλίας 3 λεπτών και με καταγραφή πρακτικών. Αν και φαντάζει αυστηρός ένα τέτοιος τρόπος συζήτησης ήταν αναγκαίος για να μπορέσουν να καλυφθούν όλα τα θέματα. Ωστόσο τελικά δεν χρειάστηκε να εφαρμοστεί κατά γράμμα μια και το κλίμα ήταν ιδιαίτερα θερμό και φιλικό σε όλη την διάρκεια της συζήτησης.

Πριν την έναρξη συζήτησης του πρώτου θέματος αυτοπαρουσιάστηκαν όλοι οι παρευρισκόμενοι. Οι συμμετέχοντες ήταν (κατά την σειρά της πρόσκλησής τους από τον Ωρίωνα):

  1. Αστρονομική Εταιρεία Κέρκυρας (Κοτινάς Αριστοτέλης, Χονδρογιάννης Σπύρος)
  2. Αστρονομική & Αστροφυσική Εταιρεία Δυτικής Ελλάδας (Παπαναστασίου Ευθύμιος, Τσιτσιμέλης Γιάννης)
  3. Ελληνική Αστρονομική Ένωση (Γιάγκος Ιωάννης)
  4. Εταιρεία Αστρονομίας και Διαστήματος (Μαυρομμάτης Κωνσταντίνος, Ζαχείλας Λουκάς)
  5. Εταιρεία Αστρονομίας Χαλκίδας (Μιχελής Νικόλαος, Φατούσης Γεώργιος)
  6. Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας (Μαραβέλιας Γρηγόρης, Μπελιάς Ιωάννης)
  7. Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Θράκης (Πρασόπουλος Δημήτρης, Βενέτης Απόστολος)
  8. Σύλλογος Ηλιακών και Πλανητικών Παρατηρητών Καστοριάς (Γραμμένου Αννέτα)

καθώς και οι ομάδες υπό διαδικασίες επισημοποίησης σε συλλόγους:

  1. Αστροπαρατηρησιακή Ομάδα Λάρισας (Σοφολόγης Στέφανος, Μπιρσιάνης Γεώργιος)
  2. Ομάδα Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Χανίων (Σωτηρόπουλος Χρήστος)
  3. Ομάδα Φίλων Αστρονομίας Λέσβου (Τζιομπαρτζής Δανιήλ, Ψωμάς Κωνσταντίνος, Βαμβακέλλης Σταύρος)

και βέβαια, η διοργανώτρια Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας «Ωρίων» η οποία εκπροσωπούνταν από τους: Ζαφειρόπουλος Βασίλειος, Αντωνακόπουλος Παναγιώτης, Παπαλάμπρου Ανδρέας, Νικολουδάκης Νίκος.

Απουσίαζαν από την συνάντηση τα παραρτήματα της Εταιρείας Αστρονομίας και Διαστήματος (Κατερίνης, Κάσου, Νάουσας, Φλώρινας) αλλά εκπροσωπούνταν εν μέρει από την κεντρική εταιρεία του Βόλου.

Σημαντική απώλεια ήταν ωστόσο ο Όμιλος Φίλων Αστρονομίας, καθώς η δυναμική και δραστηριότητα του είναι σημαντική. Μετά το διάλειμμα που ακολούθησε για ένα μικρό κολατσιό αποχώρησε η Αστρονομική & Αστροφυσική Εταιρεία Δυτικής Ελλάδας.

Η ατζέντα περιελάμβανε 8 θέματα:

1. Ενημέρωση σχετικά με το 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας από την Οργανωτική Επιτροπή του Συνεδρίου.

2. Θεσμοθέτηση πλαισίου / διαδικασίας για την υποψηφιότητα και τη ψήφιση των συλλόγων για τη διοργάνωση του συνεδρίου – Μητρώο ερασιτεχνικών σωματείων.

3. Θεσμοθέτηση συνάντησης των ΔΣ (εκτός του συνεδρίου) στα έτη που βρίσκονται ανάμεσα των συνεδρίων.

4. Εκστρατεία κατά της φωτορύπανσης.

5. Πανελλήνια εξόρμηση / συνάντηση για παρατήρηση.

6. Μάθημα αστρονομίας στο Λύκειο.

7. Ελληνική συμμετοχή σε ευρωπαϊκές εκδηλώσεις ερασιτεχνικής αστρονομίας.

8. Προοπτικές δημιουργίας πανελλήνιας ομοσπονδίας / ένωσης των σωματείων.

 

Ας δούμε λίγο πιο αναλυτικά τι ειπώθηκε και αποφασίστηκε για το κάθε θέμα ξεχωριστά.

1. Ενημέρωση σχετικά με το 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας από την Οργανωτική Επιτροπή του Συνεδρίου.

 Πραγματοποιήθηκε μια μικρή παρουσίαση του τόπου και του τρόπου διεξαγωγής του συνεδρίου. Σύμφωνα και με τον κ. Ζαφειρόπουλο θα υπάρξει αυστηρότερος έλεγχος των εργασιών ώστε το αποτέλεσμα να έχει πρωτοτυπία και ενδιαφέρον. Σημαντική τομή είναι η προσπάθεια καθιέρωσης ολιγομελών ομάδων που θα ασχοληθούν αναλυτικά και στην πράξη με κάποιο θέμα (τα λεγόμενα workshops). Περισσότερες λεπτομέρειες για το συνέδριο δεν είναι απαραίτητο να παρουσιαστούν εδώ μια και ήδη υπάρχει σχετική σελίδα στο διαδίκτυο (www.astrosynedrio2007.gr).

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι σε αυτό το συνέδριο υπάρχει συγχρηματοδότηση από τους υπόλοιπους συλλόγους και  μέσα σε αυτούς είναι βέβαια και ο ΣΕΑ. Η απόφαση αυτή πάρθηκε στην συνάντηση των ΔΣ στο προηγούμενο συνέδριο όπου όλοι οι σύλλογοι δεσμεύτηκαν να χρηματοδοτήσουν το συνέδριο της Πάτρας με τουλάχιστον 500 ευρώ. Αν και η δικιά μας δέσμευση ήταν χαλαρή, εκπληρώσαμε στο ακέραιο αυτό την δέσμευση προς την κοινότητα της ελληνικής ερασιτεχνικής αστρονομίας, προσπαθώντας και με αυτό τον τρόπο να προωθήσουμε  όχι μόνο την ίδια την αστρονομία αλλά και τις σχέσεις μεταξύ των μελών της και των συλλόγων της.

2. Θεσμοθέτηση πλαισίου / διαδικασίας για την υποψηφιότητα και τη ψήφιση των συλλόγων για τη διοργάνωση του συνεδρίου – Μητρώο ερασιτεχνικών σωματείων.

Συζητήθηκε το γεγονός ότι πρέπει πιθανά να υπάρξει κάποια διαδικασία με την οποία να αποφασίζεται η διοργάνωση του επόμενου συνεδρίου στην περίπτωση που υπάρχουν περισσότεροι από ένας σύλλογοι που ενδιαφέρονται. Αν και δεν φαίνεται να είναι αναγκαίο ένα αυστηρό πλαίσιο τονίστηκε ότι καλό είναι οι σύλλογοι που ενδιαφέρονται να ετοιμάζουν ένα φάκελο για την πρόταση που έχουν να καταθέσουν. Ο τρόπος ψηφοφορίας που ακολουθήθηκε (όπου χρειάστηκε) στην παρούσα συνάντηση και προτάθηκε για το μέλλον ήταν ένας ψήφος ανά σύλλογο / ομάδα.

Ταυτόχρονα αποφασίστηκε να οργανωθεί ένα μητρώο των ερασιτεχνικών σωματείων, όπου αποτελείται από ένα συγκεντρωτικό κείμενο αναφοράς στα σωματεία που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και των σημαντικότερων στοιχείων τους. Το έργο αυτό ανέλαβε και πραγματοποίησε ήδη ο σύλλογος του Ωρίωνα.

3. Θεσμοθέτηση συνάντησης των ΔΣ (εκτός του συνεδρίου) στα έτη που βρίσκονται ανάμεσα των συνεδρίων.

Προτάθηκε και συμφωνήθηκε η συνάντηση αυτή να πραγματοποιείται ανά δύο χρόνια ανάμεσα των ετών που υπάρχουν συνέδρια. Ο υπεύθυνος σύλλογος για την διοργάνωση θα είναι αυτός που θα αναλαμβάνει το επόμενο συνέδριο οπότε και θα βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τους υπόλοιπους στην προετοιμασία της διοργάνωσης.

4. Εκστρατεία κατά της φωτορύπανσης.  

Το θέμα της φωτορύπανσης είναι γενικά αρκετά γνωστό σε όλο τον ερασιτεχνικό χώρο. Οι προσπάθειες που γίνονται για την καταπολέμηση της στην Ελλάδα όμως δεν είναι ανάλογες του προβλήματος. Πρωτοπόρα στην δραστηριότητα αυτή είναι η Ομάδα Φίλων Αστρονομίας Λέσβου όπου έχει ερευνήσει αρκετά το θέμα και έχει προσεγγίσει και την τοπική αρχή, οπότε έχοντας την αρχική πρωτοβουλία θα ενημερώνει για το υλικό και τον τρόπο δράσης της του υπόλοιπους συλλόγους. Ακολούθησε ενημέρωση από πλευράς τους για το πώς έχουν δραστηριοποιηθεί και συμφωνήθηκε να δράσουν όλοι οι σύλλογοι κατά αντιστοιχία τόσο σε πανελλαδικό επίπεδο (απευθυνόμενοι στην κυβέρνηση) όσο και τοπικό επίπεδο (τοπικές αρχές, σχολεία, ΜΜΕ).

Ο Ωρίωνας ανέλαβε την προώθηση επιστολών στους αρμόδιους κυβερνητικούς φορείς με την στήριξη των υπόλοιπων συλλόγων καθώς και των επιστημονικών αστρονομικών φορέων, παράλληλα βέβαια και με άλλους φορείς που ενδιαφέρονται (π.χ. περιβαλλοντικές οργανώσεις). Ταυτόχρονα ανέλαβε την κατασκευή και συντήρηση ιστοσελίδας με θέμα την φωτορύπανση ώστε όλο το αναγκαίο υλικό και  δράσεις να είναι συγκεντρωμένα και προσιτά σε όλους. Αναφέρθηκε ότι το συνέδριο της Πάτρας θα είναι συνδεδεμένο με την εκστρατεία κατά της φωτορύπανσης.

Ακολούθησε ένα διάλειμμα μίας ώρας περίπου για κολατσιό και κουβέντα. Απαραίτητο χρόνος ξεκούρασης μια και ήδη μετά από τρεις ώρες περίπου από την έναρξη  είχαν συζητηθεί τα μισά θέματα.

5. Πανελλήνια εξόρμηση / συνάντηση για παρατήρηση.

Προτάθηκε να πραγματοποιείται κάθε χρόνο μια μαζική πανελλαδική εξόρμηση ανοιχτή για όλους. Αυτό έχει σαν σκοπό την σύσφιξη των σχέσεων των ερασιτεχνών στο πεδίο. Πρωτοβουλία για την φετινή διοργάνωση αυτής της συνάντησης πήρε την πρωτοβουλία η Εταιρεία Αστρονομίας Χαλκίδας. Το γεγονός αυτό θα διοργανωθεί κοντά στο καταφύγιο της Δίρφυς όπου η πρόσβαση είναι εύκολη και υπάρχει χώρος για να στηθούν σκηνές (μια και μιλάμε για καλοκαίρι που οι συνθήκες είναι ευνοϊκότερες) και τηλεσκόπια βέβαια.

Συζητήθηκε επίσης να συγκεντρωθούν όλα τα μέρη που χρησιμοποιούνται από τους συλλόγους για εξόρμηση ώστε να φτιαχτεί μια αντίστοιχη λίστα που να μπορεί να συμβουλευτεί ο οποιοσδήποτε ενδιαφερόμενος. Αυτή η λίστα θα μπορεί να παρέχεται από την ιστοσελίδα του κάθε συλλόγου.

6. Μάθημα αστρονομίας στο Λύκειο.

Ακολούθησε ενημέρωση από τον Κ. Μαυρομμάτη (πρόεδρος Εταιρίας Αστρονομίας και Διαστήματος Βόλου) για τις κινήσεις που έχει ήδη πραγματοποιήσει για το μάθημα της αστρονομίας στα Λύκεια, καθώς φαίνεται να μειώνεται συνεχώς η σημασία της, έστω και σαν μάθημα επιλογής. Με μια σειρά υπομνήσεων και επιστολών στο Υπουργείο Παιδείας (με τελευταία το 2004) και το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο προσπαθεί να επαναφέρει την διδασκαλία της και μάλιστα από τους αρμόδιους καθηγητές. Ακολούθησε εκτενέστερη συζήτηση και αναφέρθηκε ότι πρέπει να συνεκτιμηθεί και το γεγονός του επιβαρημένου προγράμματος των μαθητών. Τελικά, συμφωνήθηκε από όλους τους συλλόγους να υποστηρίξουν αντίστοιχες προσπάθειες προς τους αρμόδιους με ρόλο συντονιστή τον Κ. Μαυρομμάτη, ο οποίος και θα ενημερώνει για τις κινήσεις του τους υπόλοιπους συλλόγους για να συμμετέχουν.

Ταυτόχρονα, ο Λ. Ζαχείλας (γραμματέας Εταιρίας Αστρονομίας και Διαστήματος Βόλου) πρότεινε να δημιουργηθεί ένα βιβλίο ή / και c.d που θα λειτουργεί βοηθητικά και συμπληρωματικά στο ήδη υπάρχον βιβλίο που διδάσκεται, με περιεχόμενο εικόνων (από επαγγελματίες, ερασιτέχνες, μεγάλα τηλεσκόπια) και κείμενα.

Τέλος, τονίστηκε ότι σημαντικό ρόλο πρέπει να διαδραματίζουν οι ερασιτεχνικοί σύλλογοι. Μπορούν εύκολα να δραστηριοποιηθούν και να ευαισθητοποιήσουν τους μαθητές των σχολείων μέσα από διάφορες εκδηλώσεις από ομιλίες μέχρι και παρατηρήσεις.

7. Ελληνική συμμετοχή σε ευρωπαϊκές εκδηλώσεις ερασιτεχνικής αστρονομίας.

Παρουσιάστηκε από τον Α. Κοτινά (πρόεδρο Αστρονομικής Εταιρίας Κέρκυρας) η εμπειρία που αποκομίστηκε από την συμμετοχή τους σε δύο συνεχόμενα πανευρωπαϊκά συνέδρια ερασιτεχνών αστρονόμων στην Νάντ στη Γαλλία και  συζητήθηκε εκτενέστερα η ανάγκη συμμετοχής των ελλήνων ερασιτεχνών και σε συνέδρια εκτός Ελλάδας. Ωστόσο, υπάρχουν πολλά ακόμη συνέδρια (και πιο εξειδικευμένα) στα οποία είναι δυνατό να παραστούμε ανάλογα με τα ενδιαφέροντά μας (για παράδειγμα το International Meteor Conference, για διάττοντες). Η εκπροσώπηση της Ελλάδας γίνεται από όλους, εκφράστηκε βέβαια ο πόθος να οργανωθεί και στην Ελλάδα ένα τέτοιο ανάλογο συνέδριο, αλλά απαιτείται όμως αρκετή τριβή αφ’ ενός με την συμμετοχή σε αντίστοιχες οργανώσεις του εξωτερικού και αφ’ ετέρου με την οργάνωση τέτοιων εκδηλώσεων υψηλού επιπέδου.

Παράλληλα, από την πλευρά του ΣΕΑ δεν πιστεύουμε ότι η Ελληνική παρουσία εξαντλείται μόνο στα συνέδρια-συναντήσεις (ερασιτεχνικά και επαγγελματικά). Σημαντική είναι η ενεργή συμμετοχή στο παρατηρησιακό κομμάτι καθώς παρατηρήσεις  είναι δυνατό να αποσταλούν σε οργανισμούς του εξωτερικού και να αξιοποιηθούν περαιτέρω. Τόσο το δυναμικό όσο και οι δυνατότητες δεν είναι ασήμαντο και μπορεί να προσφέρει μεγάλη αναγνώριση στους Έλληνες ερασιτέχνες.

8. Προοπτικές δημιουργίας πανελλήνιας ομοσπονδίας / ένωσης των σωματείων.

Για το θέμα της ομοσπονδίας τοποθετήθηκαν όλοι οι σύλλογοι με τη σειρά, για να φανεί ότι ουσιαστικά υπάρχει μια συμφωνία στο να μην γίνει κάποιο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση αλλά για διαφορετικούς λόγους.

Ο Δ. Πρασόπουλος (Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Θράκης)  αναφέρθηκε ότι η δημιουργία ομοσπονδίας δεν είναι λειτουργική για λόγους οικονομικούς και υλικοτεχνικούς. Στο ίδιο πνεύμα συμφώνησε και ο Κ. Μαυρομμάτης (Εταιρίας Αστρονομίας και Διαστήματος Βόλου) που τόνισε την δυσκολία των συναντήσεων. Ο Λ. Ζαχείλας (Εταιρίας Αστρονομίας και Διαστήματος Βόλου) ότι δεν υπάρχει κάποιος σημαντικός λόγος από την στιγμή που υπάρχει φιλική διάθεση μεταξύ των συλλόγων. Πρότεινε ωστόσο, κάθε σύλλογος που αναλαμβάνει το συνέδριο να λειτουργεί σαν «προεδρεύων» σύλλογος με συντονιστικό χαρακτήρα για τα διάφορα θέματα. Με αυτό τον τρόπο λειτουργίας συμφώνησαν οι εκπρόσωποι της Εταιρείας Αστρονομίας Χαλκίδας, της Αστρονομικής Εταιρείας Πάτρας «Ωρίων» και η Αστρονομική Εταιρία Κέρκυρας. Ο Α. Κοτινάς (Αστρονομική Εταιρία Κέρκυρας) θεωρεί ότι η ομοσπονδία μπορεί να βοηθήσει στην χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, οπότε και θα συμφωνούσε στην δημιουργία της. Οι εκπρόσωποι της Ομάδας Φίλων Αστρονομίας Λέσβου παρατήρησαν ότι ο σύλλογος ως νομική οντότητα δεν μπορεί να λάβει χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, οπότε και διαφωνούν με το συνδεθεί η ομοσπονδία με οικονομικούς λόγους. Επίσης αρνητικοί στην δημιουργία ομοσπονδίας ο Σύλλογος Ηλιακών και Πλανητικών Παρατηρητών Καστοριάς, η Ελληνική Αστρονομική Ένωση και η Αστροπαρατηρησιακή Ομάδα Λάρισας, με τους δύο τελευταίους να εκφράζουν ότι η όλη ιδέα είναι ασαφής ως προς τον σκοπό και τρόπο λειτουργίας της. Τέλος ο Χ. Σωτηρόπουλος (Ομάδα Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Χανίων) υποστήριξε ότι η ομοσπονδία μπορεί να λειτουργήσει σαν χώρος συνεργασίας και κυρίως στην πιο συστηματική και οργανωμένη προσπάθεια πίεσης προς την πολιτεία για τα διάφορα θέματα που μας απασχολούν. Παράλληλα τόνισε, σε αντίθεση με την πρόταση του Λ. Ζαχείλα, ότι σημαντικό είναι και «μικρότεροι» σύλλογοι να αναλαμβάνουν συντονιστικό ρόλο (σε κάποια θέματα). Αφ’ ενός υπάρχει μεγάλο βάρος στο σύλλογο που αναλαμβάνει το επόμενο συνέδριο και αφ’ ετέρου με αυτόν τον τρόπο μπορούν να κερδίζουν σημαντική εμπειρία σε θέματα οργάνωσης και συντονισμού ώστε να είναι σε θέση να αναλάβουν κάποια στιγμή και την διεξαγωγή του συνεδρίου. Αν και συμφωνούμε με την τοποθέτηση αυτή, τελικά ψηφίστηκε η πρόταση του Λ. Ζαχείλα (για συντονιστή σύλλογο αυτόν που αναλαμβάνει και το συνέδριο), με καταγεγραμμένη την αμφιβολία του ΣΕΑ.

Από την δικιά μας πλευρά πιστεύουμε ότι μια ομοσπονδία θα μπορούσε να βοηθήσει την ερασιτεχνική αστρονομία στην Ελλάδα. Όλα τα προηγούμενα θέματα ουσιαστικά αποτελούν ζητήματα που λύνονται καλύτερα μέσα από μια ομοσπονδία. Ωστόσο κρίνουμε ότι πρέπει να δομηθεί με στέρεες βάσεις στην συνεργασία των συλλόγων και με ουσιώδεις στόχους και λειτουργία. Θα πρέπει να στοχεύει στην προώθηση της Ερασιτεχνικής Αστρονομίας τόσο στον κόσμο που δεν την γνωρίζει όσο και στην επιστημονική κοινότητα της οποίας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι. Η συνάντηση αυτή και οι αποφάσεις για δράση αποτελούν μια τέτοια βάση για αλληλεπίδραση και συνεργασία των συλλόγων και αν μπορέσουμε να επιτύχουμε στους στόχους που θέσαμε θα έχουμε κάνει ένα μεγάλο βήμα.

 

Με το κλείσιμο του θέματος αυτού ολοκληρώθηκε και η συνάντηση. Κατόπιν ακολούθησαν μερικές αναμνηστικές φωτογραφίες και μοιράστηκαν από τον Β. Ζαφειρόπουλο (Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας «Ωρίων») σε όλους τους συμμετέχοντες ημερολόγια με θέμα το τραμ της Πάτρας. Αποτελεί μια εξαιρετική δουλειά του ιδίου, που επεξεργάστηκε και επιχρωμάτισε παλιές φωτογραφίες μιας άλλης εποχής. Εκτός αυτού ο Δ. Πρασόπουλος (Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Θράκης) μας έδωσε ένα μικρό τρίπτυχο φυλλάδιο με τίτλο «Ουράνια Μαγεία». Φωτογραφίες (και από ερασιτέχνες) με συνοδευτικά  κείμενα και στοιχεία για τον ΣΕΑΘ. Πολύ όμορφη άποψη για ένα μικρού μεγέθους έντυπο υλικό που λειτουργεί και ως διαφήμιση του συλλόγου. Παράλληλα ο Α. Κοτινάς (Αστρονομική Εταιρεία Κέρκυρας) μοίρασε τα πρακτικά από το 2ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας που διεξήχθη στην Κέρκυρα στις 27-28 Οκτωβρίου 2001. Η καθυστέρηση προέκυψε για οικονομικούς λόγους και τελικά εκδόθηκαν μόνο μετά την βοήθεια που πρόσφερε η Εταιρεία Αστρονομίας Χαλκίδας.




Εκδήλωση του ΣΕΑ για την παρατήρηση της ολικής έκλειψης Σελήνης στο 4ο Λύκειο Χαϊδαρίου, και παρατηρήσεις της έκλειψης

Φωτογραφίες από την εκδήλωση στο προαύλιο του 4ου Λυκείου για την παρατήρηση της ολικής έκλειψης Σελήνης (2007)
Εικόνα 1
Διάφορες στιγμές από την εκδήλωση στο προαύλιο του 4ου Λυκείου.

Το βράδυ του Σαββάτου 3 Μαρτίου 2007, διοργανώθηκε παρατήρηση της ολικής έκλειψης Σελήνης από το Σύλλογο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας (Σ.Ε.Α), στον προαύλιο χώρο του 4ου Δημοτικού Λυκείου Χαϊδαρίου. Η εκδήλωση που ήταν ανοιχτή στο κοινό, είχε γίνει γνωστή στη γύρω περιοχή από αφίσες που είχαν τοιχοκολληθεί μερικές ημέρες πριν από τον Ιάκωβο Στρίκη.

Κατά τις 19.00 άρχισε η μεταφορά εξοπλισμού από τα μέλη του Σ.Ε.Α στο χώρο του σχολείου, και στις 21.00 ο εξοπλισμός είχε στηθεί. Από τον κ. Ραφαήλ Σαγόνια είχαμε ένα καταδιοπτρικό 8″, από τον Στρίκη Ιάκωβο 2 διοπτρικά 6″ και 4″ και από τον συγγραφέα ένα φακό 200mm συνδεδεμένο με webcam. Όλα βρίσκονταν σε ισάριθμες ισημερινές στηρίξεις. Φωτογραφικές μηχανές υπήρχαν και στο 6″ διοπτρικό και στο καταδιοπτρικό. Σημαντικό ρόλο στην έγκαιρη μεταφορά, αλλά και στη συναρμολόγηση του εξοπλισμού έπαιξαν οι μαθητές της 3ης τάξης του Λυκείου. Προσωπικά θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Γιάννη για τον καθοριστικό τρόπο επίλυσης της προβληματικής επαφής στο τροφοδοτικό της βάσης μου!

Εικόνες του προγράμματος προβολής της εικόνας από την webcamera
Εικόνα 2
Αριστερά: Παραμετροποίηση των επιλογών του προγράμματος προβολής της εικόνας από την webcamera.
Δεξιά: Ο φορητός υπολογιστής βρίσκεται σε ένα θρανίο και το φαινόμενο εξελίσσεται σε πλήρη οθόνη.

Η προσέλευση του κοινού και των υπολοίπων μελών ξεκίνησε κατά τις 22.00. Ήρθαν αρκετοί φίλοι οι οποίοι έστησαν και δικούς τους τρίποδες με κιάλια ή φωτογραφικές μηχανές. Καθ’ όλη τη διάρκεια του φαινομένου υπήρχαν 40 με 50 άτομα στο χώρο, ενώ ο συνολικός αριθμός που πέρασε από την εκδήλωση υπολογίστηκε γύρω στους 100.

Η στήριξη με τη webcam, πρόβαλλε σε πραγματικό χρόνο και σε πλήρη οθόνη σε φορητό υπολογιστή την εικόνα της σελήνης και αποτέλεσε πόλο έλξης των παρευρισκομένων. Επίσης, η κάμερα έσωζε μια εικόνα ανά δευτερόλεπτο σε ένα εξωτερικό σκληρό δίσκο. Ο φακός 200mm και τα φίλτρα IR-block και contrast boost, παραχωρήθηκαν στον συγγραφέα από τον Ιάκωβο Στρίκη για την περίσταση.

Σύνθεση της ολικής έκλειψης Σελήνης (2007) από το 6" διοπτρικό του Ιάκωβου Στρίκη.
Εικόνα 3
Σύνθεση από το 6″ διοπτρικό

Ο καιρός δυστυχώς δεν είχε και ιδιαίτερα…’καλή διάθεση’. Όσο περνούσε η ώρα μαζεύονταν και περισσότερα σύννεφα. Τελικά στην αρχή της ολικής φάσης ο ουρανός άνοιξε λίγο, έτσι ώστε όλοι μπόρεσαν να απολαύσουν το ξεχωριστό θέαμα του κόκκινου σεληνιακού δίσκου.

Κατά τις 3.00 τα ξημερώματα Κυριακής όμως αναγκαστήκαμε να τα μαζέψουμε, αφού πλέον ήταν δύσκολο να διακρίνει κάποιος τη θέση της σελήνης πίσω από τα σύννεφα!

Σύνθεση εικόνων της ολικής έκλειψης Σελήνης (2007) από τον Fred Ley.
Εικόνα 4
Σύνθεση εικόνων της έκλειψης από τον Fred Ley.

Βέβαια, όλοι οι παρευρισκόμενοι ανεξαρτήτως αστρονομικής εμπειρίας είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν το υπέροχο αυτό ουράνιο φαινόμενο, χάρη στη συνεργασία και το μεράκι τόσων ανθρώπων από τον Σ.Ε.Α, και το 4ο Λύκειο Χαϊδαρίου.

Μέχρι την επόμενη έκλειψη, καλές παρατηρήσεις!




Ανταπόκριση από το 2nd Solar Orbiter Workshop

2nd Solar Orbiter Workshop
Athens, Greece, 16-20 October 2006

Οι σύνεδροι υπό την σκιά της Ακρόπολης.

Εικόνα 1. Οι σύνεδροι υπό την σκιά της Ακρόπολης.

Από τις 16 Οκτωβρίου και για μία εβδομάδα η Αθήνα έζησε στους ρυθμούς της παρατήρησης του Ηλίου (από διαστημοσυσκευές) καθώς διεξαγόταν το 2ο παγκόσμιο εργαστήριο για την διαστημική αποστόλη «Solar Orbiter» η οποία υπολογίζεται ότι θα εκτοξευθεί το 2012 με 2015 και θα «κοιτάξει» τον Ήλιο από τόσο…»κοντά» όσο δεν τον έχουμε ξαναδεί ποτέ .

Την τοπική οργανωτική επιτροπή πλαισίωναν οι εξής :

Κ. Τσίγκανος, Ι. Δαγκλής, Ε. Δάρα, Γ. Γοντικάκης, Ξ. Μουσσάς, Σ. Πατσουράκος, Μ. Ζούλιας.

Παράλληλα η επιστημονική οργανωτική επιτροπή απαρτιζόταν από τους :

E. Marsch, R. Marsden, K. Tsiganos, E. Antonycci, R. Harrison, A. Nordlund, T. Appourchaux, J.-F. Hochedez, S. Solanki, P. Boschler, T. Horbury, A. Szabo, R. Bruna, C. Keller, A. Vourlidas, M. Carlosson, R.Lin, R. Wimmer-Schweingruber, B. Fleck, M. Maksimovic, L. Harra, V. Martinez-Pillet.

Η θεματολογία του συνεδρίου χωριζόταν στους εξής τομείς :

1) Status of Solar Orbiter Mission and related activities.

2) Properties, dynamics and interactions of plasma, fields and particles in the near-Sun heliosphere.

3) Links between the solar surface, corona and inner heliosphere.

4) Exploration, at all latitudes, of the energetics, dynamics and fine-scale structure of the Sun’s magnetized atmosphere.

5) Probing the solar dynamo by observing the Sun’s high-latitude field, flows and sesmic waves.

Το συνέδριο άνοιξε με ομιλία, χαιρετισμό, ο κ. Κανάρης Τσίγκανος και αμέσως μετά ξεκίνησαν οι διαδικασίες του workshop με την πρώτη μέρα να κυριαρχούν οι καλεσμένοι ομιλητές από την διεθνή αστρονομική κοινότητα. Μία ξεχωριστή παρουσίαση ήταν αυτή (από κοινού) των Chuan-Yi Tu, Rainer Schwenn, Eric Donovian, Jing-Song Wang, Li-Dong Xia και Young-Wei Zhang για το πρόγραμμα KuaFu που αναπτύσσεται παράλληλα με το Solar Orbiter και είναι μία συνεργασία της Κίνας , της Γερμανίας και του Καναδά.

Ο κ. Κανάρης Τσίγκανος κατά την διάρκεια των χαιρετισμών.

Εικόνα 2. Ο κ. Κανάρης Τσίγκανος κατά την διάρκεια των χαιρετισμών.

Αμέσως μετά ακολούθησε το πρώτο γεύμα του συνεδρίου στο οποίο όλοι οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία για μία πρώτη γνωριμία μεταξύ τους αλλά και να συζητήσουν για διάφορα θέματα. Στην συνέχεια, ακολούθησε το δεύτερο μέρος της πρώτης συνεδρίας με ένα θέμα που ενδιέφερε αρκετά όλους τους παρευρισκομένους. Ο κ. Eckrart Marsch μας παρέθεσε τις μέχρι τώρα γνώσεις τις οποίες έχει αποκομίσει η επιστημονική κοινότητα από τις μέχρι σήμερα διαστημικές αποστολές που αφορούσαν τον Ήλιο βάσει της εργασίας του με τίτλο: «Status of knowledge after Helios, Ulysses and SOHO of the microstate of the coronal and solar-wind plasma».

Οι εργασίες της πρώτης ημέρας του συνεδρίου έληξαν με επίσκεψη και ξενάγηση στους χώρους του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών όπου υπήρχε άφθονο κρασί και άλλα εδέσματα προς τέρψιν των συνέδρων επισκεπτών.

Η βιβλιοθήκη του Αστεροσκοπείου του λόφου των Νυμφών στο Θησείο, και οι σύνεδροι που κατευθύνονται προς το Θησείο.

Εικόνα 3.
1. Η βιβλιοθήκη του Αστεροσκοπείου του λόφου των Νυμφών στο Θησείο.
2. Άποψη των συνέδρων οι οποίοι κατευθύνονται προς το Θησείο.

Η δεύτερη ημέρα του συνεδρίου ξεκίνησε με αρκετά μεγάλο ενδιαφέρον από όλες τις απόψεις . Ήταν μία ημέρα που κυρίως αναφέρθηκαν και αναπτύχθηκαν θέματα εξοπλισμού του Solar Orbiter από αντιπροσώπους κατασκευαστικών εταιριών αλλά και από επιστήμονες που εξέθεσαν την γνώμη τους για τον εξοπλισμό που θα πρέπει να φέρει η διαστημική Αποστόλη και σε τι θα χρησιμεύσει το κάθε όργανο. Σε αυτόν τον ρυθμό συνεχίστηκαν και οι επόμενες ημέρες του συνεδρίου. Από τις ομιλίες αυτές μας φάνηκαν ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσες οι παρακάτω:

1) Viewing Structure in Coronal Images ( Huw Morgan )
Ο κ. Morgan μας παρουσίασε έναν πολύ απλό τρόπο επεξεργασίας ψηφιακών εικόνων του S.O.H.O. με μια διαδικασία που έμοιαζε πολύ με την λειτουργία του πασίγνωστου στους ερασιτέχνες Registax, όμως με πολύ καλύτερα αποτελέσματα. Παράλληλα υπήρξε και προσωπική επαφή με τον συγγραφέα του παρόντος κατά την διάρκεια του συνεδρίου με κύριο θέμα συζήτησης την Ολική Έκλειψη Ηλίου στις 29 Μαρτίου του 2006 την οποία ο κ. Morgan παρατήρησε από την Λιβύη με αποστολή η οποία είχε ως στόχο να φωτογραφήσει το Ηλιακό Στέμμα στο Υπέρυθρο.

Ο Huw Morgan κατά την διάρκεια της ομιλίας του.

Εικόνα 4. Ο Huw Morgan κατά την διάρκεια της ομιλίας του.

2) Status of Knowledge on Solar Fine-Scale Structure ( Spiro K. Antiochos )
Ο κ. Antiochos μας παρέθεσε μια σειρά από πληροφορίες που μας προσέφεραν οι τελευταίες Ηλιακές διαστημικές αποστολές σχετικά με τους μεγάλης κλίμακας σχηματισμούς του Ηλιακού Στέμματος και την σχέση αυτών με άλυτα επιστημονικά προβλήματα. Στο τέλος της ομιλίας του μας παρέθεσε και μερικές προτάσεις για παρατηρησιακά σχέδια του μέλλοντος.

3) Helioseismology : Science Requirements and observational Strategies ( L.Gizon )
Ο κ.Gizon από το ινστιτούτο Max Plank της Γερμανίας παρέθεσε μια υπέροχη από όλες τις πλευρές ομιλία, σχετικά με τις βασικές επιστημονικές απαιτήσεις για την Ηλιοσεισμολογία και πιο συγκεκριμένα για την τοπική Ηλιοσεισμολογία σε μικρής κλίμακας επίπεδο

4) Observing the He II off-limb corona from Sollar Orbiter ( S.Giordano, S.Mancuso , L.Abbo , S.Fineschi )
Μία καταπληκτική ομιλία με θέμα την παρατήρηση σχηματισμών του Ηλιακού Στέμματος κοντά στο χείλος του Ηλιακού δίσκου στην γραμμή του Ήλιου ΙΙ ( He II ) καθώς επίσης γιατί είναι σημαντικές οι παρατηρήσεις σε αυτό το μέρος του φάσματος όπως επίσης και την χρησιμότητα αυτών για την κατανόηση κάποιων φαινομένων του Στέμματος.

 

Απολογισμός του συνεδρίου.
Μπορεί κανείς να πει σε αυτό το σημείο, ότι αυτό το συνέδριο ήταν μία έντονη εμπειρία από όλες τις πλευρές.
Από επιστημονικής απόψεως περιείχε τα πάντα, από επεξεργασία ψηφιακής φωτογραφίας μέχρι και θέματα σχετικά με τον πιθανό εξοπλισμό που θα φέρει μαζί του το Solar Orbiter.
Από πλευράς διοργάνωσης ήταν απλά κάτι πρωτόγνωρο για την ιστορία των συνεδρίων στην Ελλάδα καθώς από κάθε άποψη δεν θα μπορούσε να είναι καλύτερο. Ειδικά το μέρος των εισηγήσεων ήταν τόσο σωστά οργανωμένο, ώστε στο τέλος έμενε όχι μόνον χρόνος για ερωτήσεις αλλά και για περαιτέρω συζήτηση με τους συνέδρους πάνω στο εκάστοτε θέμα.
Είθε κάποια στιγμή τα συνέδρια των Ερασιτεχνών Αστρονόμων στην Ελλάδα να φτάσουν σε αυτό το επίπεδο οργάνωσης και απόδοσης.

Διάφορα στιγμιότυπα από το 2nd Solar Orbiter Workshop.

Εικόνα 5. Άλλα στιγμιότυπα από το συνέδριο του Solar Orbiter.
1 και 3. Από την διαδικασία εγγραφής.
2. Ο κ. Τσίγκανος κατά την διάρκεια των χαιρετισμών.
4. Ο κ. Μουσσάς φωτογραφίζοντας τους συνέδρους κατά την διάρκεια της εκδρομής.




Αποτελέσματα από την μερική έκλειψη Ηλίου στις 3 Οκτωβρίου 2005

Στις 3 Οκτωβρίου του 2005, έλαβε χώρα, η δακτυλιοειδής έκλειψη Ηλίου η οποία από την πατρίδα μας φαινόταν ως μερική με διακύμανση από 65,9% (Ηράκλειο) έως 60,1% (Θεσσαλονίκη).

Ο γενικός χάρτης ο οποίος αφορά την δακτυλιοειδή έκλειψη Ηλίου στις 3/ 10/ 05 και τα στοιχεία που την αφορούν. (F. Espenak))

Εικ. 1:Ο γενικός χάρτης ο οποίος αφορά την δακτυλιοειδή έκλειψη Ηλίου στις 3/ 10/ 05 και τα στοιχεία που την αφορούν. (F. Espenak)

Η παρούσα παρουσίαση αφορά τα φωτογραφικά αποτελέσματα των μελών του συλλόγου μας, τουλάχιστον αυτών που προσκόμισαν την εργασία τους βάσει του τυπικού που είχε οριστεί εξ’ αρχής.

Λεπτομέρεια του χάρτη με το μονοπάτι της έκλειψης για την Ελλάδα.

Εικ. 2: Λεπτομέρεια του χάρτη της Εικόνας 1, όπου φαίνεται η χώρα μας και η απόσταση από την ολικότητα, όπως επίσης το σημείο «εισόδου» της Σελήνης και ο προσανατολισμός του φαινομένου στα τρία κυριότερα στάδιά του.

Όλα τα αποτελέσματα αφορούν την ευρύτερη περιοχή Αθηνών οπότε, για την συγκεκριμένη περιοχή έχουμε:

Πόλη
Αρχή
Μέγιστο
Μέγεθος
Τέλος
Αθήνα
08h 09m 21sec
09h 34m 38sec
63,6%
11h 03m 32sec

1) Ευριπιώτης Παναγιώτης: Δάφνη – Αθήνα.
Στις 3 Οκτωβρίου 2005 έγινε μερική έκλειψη Ηλίου και φυσικά αποθανάτισα το φαινόμενο φωτογραφίζοντάς το.
Ο εξοπλισμός που χρησιμοποίησα για την φωτογράφηση ήταν μία φωτογραφική μηχανή FUJI S3 PRO 12MP με έναν τηλεφακό εστιακής απόστασης 1200mm και για την απλή παρατήρηση το LX 200 GPS 12″.
Οι φωτογραφίες έγιναν με διαφορά 10 λεπτών μεταξύ τους με την πρώτη φωτογραφία στις 11:14 ώρα Ελλάδας (08h 14m U.T.) και για το τελικό αποτέλεσμα έγινε η επεξεργασία τους με τα εξής προγράμματα: Hyper- Utility 2.3.023, Adobe Photoshop, Photo Studio.

Φωτογραφική σύνθεση των φάσεων της έκλειψης. (Πάνος Ευρυπιώτης)

Εικ. 3: Φωτογραφική σύνθεση των φάσεων της έκλειψης.

2) Frederick N. Ley και Ιάκωβος Ν. Στέλλας: Νέος Κόσμος – Αθήνα.
Μία έκλειψη Ηλίου, ακόμη και μερική είναι ένα συναρπαστικό φαινόμενο πάντοτε. Η ανατροπή της καθημερινής κανονικότητας ενός πλήρους Ηλιακού δίσκου η σκοτεινή σιλουέτα της Σελήνης η οποία έρπει μειώνοντας όλο και περισσότερο την επιφάνειά του, τελικά το παράλογο ενός Ηλιακού δίσκου σχεδόν μηνίσκου, προστίθενται για να δημιουργήσουν εκείνη την περίεργη έξαψη που καταλαμβάνει κάθε ανθρώπινο πλάσμα υπό την επήρεια ενός τέτοιου φαινομένου. Τα συναισθήματα που δημιουργούνται από τέτοιες περιστάσεις δεν είναι δυνατόν να περιγραφούν καθώς απηχούν στις πιο αφηρημένες και αρχέγονες αισθήσεις για τον κόσμο και για τον ίδιο μας τον εαυτό.
Η 3η Οκτωβρίου, ξημέρωσε ανέφελη και με θερμοκρασία υψηλότερη από την μέση για την εποχή. Στις 9 το πρωί, ο γράφων με τον Frederick Ley, έστησαν τον εξοπλισμό του δεύτερου, στον προσωπικό χώρο του πρώτου. Ο εξοπλισμός αποτελούνταν από τα εξής τηλεσκόπια: [βλ. Eικ. 4(4)]
α ) Το διοπτρικό τηλεσκόπιο 6″ F/15 Cave, Jeagers με ηλιακό φίλτρο (mylar).
β ) To 10″ F/6,3 LX200 SCT με ηλιακό φίλτρο (mylar) & 60mm Max scope Coronado για την θέαση του φαινομένου στην γραμμή του Υδρογόνου.
γ ) Για την φωτογράφηση του φαινομένου μέσα από το διοπτρικό και το Max scope χρησιμοποιήθηκε η Sony cybershot FD 717 single shot digital camera, προσαρμοσμένη σε κάθε οπτικό μέσο με την βοήθεια ενός προσοφθαλμίου 40mm της William Optics (Afocal).
Ο γράφων ακολούθησε το φαινόμενο κυρίως μέσα από το διοπτρικό τηλεσκόπιο κάνοντας κάποιες εικόνες με τον εξοπλισμό που προαναφέρθηκε [βλ. Εικ. 4(5)] Επίσης, το πρώτο σημάδι του Σεληνιακού δίσκου που ήδη είχε αγγίξει τον Ηλιακό φάνηκε μέσα από το διοπτρικό. Η κατάσταση της ατμόσφαιρας ήταν μέτρια, ωστόσο η κοκκίαση της Ηλιακής Φωτόσφαιρας ήταν άμεσα εμφανής σε μικρή μεγέθυνση (Χ55). Ο δίσκος (πλησιάζοντας στο ελάχιστο της Ηλιακής δραστηριότητας) σχεδόν κενός χαρακτηριστικών εκτός από μία μικρή ομάδα κηλίδων. Η εντύπωση που έκανε το χείλος του Σεληνιακού δίσκου “κόντρα” στον λαμπρό δίσκο ήταν πολύ μεγάλη καθώς μπορούσαν να γίνουν ορατά βουνά και κοιλάδες δίνοντας μία εικόνα ανώμαλης καμπύλης [βλ. Εικ. 4(1)].

Γενικά στιγμιότυπα κατά την διάρκεια της έκλειψης του 2005 (Fred Ley και Ιάκωβος Στέλλας).

Εικ. 4: Γενικά στιγμιότυπα κατά την διάρκεια του φαινομένου.
1.Το «ανώμαλο» χείλος της Σελήνης όπως προβάλλονταν στον Ηλιακό δίσκο, μέσα από το 6″ διοπτρικό Cave του Frederick N. Ley.
2. O Frederick N. Ley με φίλους παρευρισκομένους για την θέαση του φαινομένου.
3. Ο Frederick N. Ley «επί το έργον» φωτογραφίζοντας μέσα από το Max scope.
4. Ο γράφων και ο Frederick N. Ley, αμφότεροι κατάκοποι και ηλιοκαμένοι μόλις μετά το πέρας του φαινομένου, με τον εξοπλισμό.
5. Ο γράφων φωτογραφίζοντας μέσα από το διοπτρικό.

Οι παρευρισκόμενοι φίλοι εντυπωσιάστηκαν από το φαινόμενο και μάλιστα από την σπάνια ευκαιρία της θέασης του υπό έκλειψη Ηλιακού δίσκου στην γραμμή του Υδρογόνου. Η αλήθεια είναι ότι σχεδόν η μισή διάρκεια του φαινομένου και σταδιακά όλο και περισσότερο εμποδίστηκε από την παρουσία νεφών.
Μια σύνθεση εικόνων του φαινομένου όπως αυτό φωτογραφήθηκε από τον Frederick N. Ley φαίνεται στην Εικ. 5.

Η έκλειψη του Ηλίου, στην γραμμή του Υδρογόνου μέσα από το Coronado Max scope 60mm με την cybershot από τον Frederick N. Ley.

Εικ. 5: Η έκλειψη του Ηλίου, στην γραμμή του Υδρογόνου μέσα από το Coronado Max scope 60mm με την cybershot από τον Frederick N. Ley.

Είναι σίγουρο ότι κανείς από εμάς δεν θα ξεχάσει την συναρπαστική αυτή εμπειρία, όχι τουλάχιστον μέχρι την επόμενη έκλειψη!

3) Ιάκωβος Στρίκης: Χαϊδάρι – Αττική.

Στιγμιότυπα της παρατήρησης της έκλειψης από το Χαϊδάρι.

Εικ. 6: Στιγμιότυπα της παρατήρησης της έκλειψης από το Χαϊδάρι.

Ξημερώματα 3ης Οκτωβρίου 2005, Χαϊδάρι Αθηνών, ένας καυτός καφές ήταν ό,τι χρειαζόταν για να απαλύνει τον πονοκέφαλο που δημιούργησε το ξενύχτι της προηγουμένης βραδιάς για τις τελευταίες ετοιμασίες ώστε όλα να πάνε καλά. Η κατάσταση ήταν αρκετά σοβαρή καθώς για πρώτη φορά θα διοργανώναμε μία τόσο μεγάλη εκδήλωση για ένα αστρονομικό φαινόμενο.
Όλα έδειχναν πως θα ήταν μία τέλεια ημέρα με ένα εξ’ ίσου τέλειο αποτέλεσμα (φωτογραφικό αλλά και εκπαιδευτικό).
Λίγο μετά, ήρθε και ο καθηγητής της Φυσικής που με βοηθούσε στην διοργάνωση της όλης ιστορίας ο οποίος κατέφθασε στις 08.35′ (ώρα Ελλάδος) με δανεικό αυτοκίνητο από μία φιλόλογο φίλη μας για να φορτώσουμε τον εξοπλισμό παρατήρησης – φωτογράφησης και το αντίσκηνο που θα γινόταν το δωμάτιο χειρισμού της όλης κατάστασης καθώς θα στέγαζε τους Ηλεκτρονικούς υπολογιστές και εμάς.
Τα πράγματα μεταφέρθηκαν με επιτυχία στον λόφο του Προφήτη Ηλία δίπλα από το καφέ «Lofos» και το μικρό εκκλησάκι του Πρ. Ηλία. Εκεί στήθηκαν τα εξής όργανα παρατήρησης και καταγραφής:
α. 102mm Eq. Achr. Refr. F/1000mm για οπτική παρατήρηση με μειωτικό φίλτρο & Canon EOS 350D (piggyback 400mm F/64 telephoto lens) για την φωτογράφηση του φαινομένου σε μεγάλο οπτικό πεδίο.
β. 127mm F/2000mm Εq. Mac. Cass. Εφοδιασμένο με φίλτρο για οπτική παρατήρηση.
γ. 152,4 mm F/1200mm Eq. Achr. Refr. χωρίς φίλτρο, για την προβολή του φαινομένου σε λευκό χαρτί.
δ. 254mm F/1200mm Eq. Newt. Refl. με Ηλιακό φίλτρο για την παρατήρηση του φαινομένου μέσω Ηλ. Υπολογιστή.
ε. 135mm telephoto lens & ToU cam Pro II για την φωτογράφηση και βιντεοσκόπηση του φαινομένου μέσω Ηλ. Υπολογιστή.
Παράλληλα στήθηκαν και δύο θερμόμετρα για την παρατήρηση της μεταβολής της θερμοκρασίας κατά την διάρκεια της έκλειψης (ένα στον Ήλιο και ένα υπό σκιάν).

Το αποτέλεσμα των μετρήσεων που έκαναν μαθητές φαίνεται στο γράφημα όπου με θετικούς αριθμούς παριστάνονται οι τιμές που ελήφθησαν υπό τον καυτό Ήλιο και με αρνητικούς αυτές που ελήφθησαν υπό σκιάν.

Γράφημα 1: Το αποτέλεσμα των μετρήσεων που έκαναν μαθητές φαίνεται στο γράφημα όπου με θετικούς αριθμούς παριστάνονται οι τιμές που ελήφθησαν υπό τον καυτό Ήλιο και με αρνητικούς αυτές που ελήφθησαν υπό σκιάν.

Από τις εγκαταστάσεις μας πέρασαν τα παιδιά του 4ου Εν. Λυκείου Χαϊδαρίου, περί τα 350 παιδιά, 30 καθηγητές και αρκετοί θαμώνες της καφετέριας όπως επίσης και περαστικοί. Κατά την διάρκεια της έκλειψης μοιράστηκαν επίσης και τεύχη του περιοδικού του συλλόγου μας «Παρατηρησιακή Αστρονομία» καθώς και αρκετές φόρμες εγγραφής μελών στον σύλλογο. Το συνολικό μέγεθος των φωτογραφιών καθώς και των βίντεο που τραβήχτηκαν κατά την διάρκεια της έκλειψης ήταν πάνω από 35GB.

 

4) Δημήτρης Κολοβός: Ίλιον – Αττική.

Ο Δημήτρης Κολοβός στο αστεροσκοπείο του, την ημέρα της έκλειψης.

Εικ. 7: Ο Δημήτρης Κολοβός στο αστεροσκοπείο του, την ημέρα της έκλειψης.

Σύνθεση εικόνων της έκλειψης από τον Δημήτρη Κολοβό.

Εικ. 8: Σύνθεση εικόνων της έκλειψης από τον Δημήτρη Κολοβό.




4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας: το γεγονός και η αποτίμηση

Το σύνολο των συνέδρων του 4ου συνεδρίου. (Φωτ. Ειρήνη Κομνηνού)

Εικόνα 1:  Το σύνολο των συνέδρων του 4ου συνεδρίου.
(Φωτ.  Ειρήνη Κομνηνού)

Από τις 9 έως τις 11 Σεπτεμβρίου 2005 και στους χώρους του Ευγενιδείου πλανηταρίου διεξήχθη το 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας. Την πολύτιμη αυτή υπηρεσία προς την ερασιτεχνική κοινότητα της πατρίδας μας είχε αναλάβει να προσφέρει η Ελληνική Αστρονομική Ένωση (ΕΑΕ).
Ας δούμε όμως βήμα – βήμα τα τεκταινόμενα του 4ου συνεδρίου δηλ. τα γεγονότα αυτής της μεγάλης γιορτής αλλά και την σημασία τους για την πορεία του θεσμού.

Πριν από την έναρξή του, το 4ο συνέδριο κληρονόμησε, δεν γνωρίζουμε πώς, ένα βάρος. Το βάρος αυτό αποτελούσε απλά την σύμπτωση χρονικά της διεξαγωγής του συνεδρίου με αυτό της ΕΛΑΣΕΤ (Ελληνική Αστρονομική Εταιρεία) το οποίο διεξήχθη στην Κεφαλλονιά από τις 10 – 11 Σεπτεμβρίου.
Η ως εκ τούτου, απώλεια της παρουσίας των ακαδημαϊκών αστρονόμων ήταν (για πρώτη φορά) εμφανής! Προσωπικότητες όπως οι κ.κ Ιωάννης Σειραδάκης (καθηγητής Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης), Χρήστος Γούδης (καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών, διευθυντής αστρονομικού σταθμού Πεντέλης) και άλλοι απαραίτητοι κριτές και υποστηρικτές των προσπαθειών μας ήταν απόντες.

Η συμμετοχή σε συνέδρους πραγματικά διπλασιάστηκε από τα προηγούμενα συνέδρια, 400 περίπου σύνεδροι! Αυτό βέβαια δικαιολογείται από τον τόπο διεξαγωγής την Αθήνα με τον μισό πληθυσμό της Ελλάδας.

Μέρος του πολυπληθούς ακροατηρίου. (Φωτ. Ιάκωβος Στρίκης)

Εικόνα 2:  Μέρος του πολυπληθούς ακροατηρίου.
(Φωτ.  Ιάκωβος Στρίκης)

Ο εκθεσιακός χώρος, ο πρώτος όροφος με το αποσυρθέν πλανητάριο να δεσπόζει στο μέσον, φαινόταν να είναι ο ιδανικός χώρος. Ο χώρος αυτός βάσει του προγράμματος άνοιγε για τους εκθέτες από τις 12.00 π.μ. της Πέμπτης 08/09. Οι υπεύθυνοι του Σ.Ε.Α για την ανάρτηση των εκθεμάτων του συλλόγου μας ήταν στον χώρο από τις 01.00 μ.μ.

Ο Ιάκωβος Στέλλας (δεξιά) με τον Γρηγόρη Μαραβέλια (αριστερά) την ημέρα της ανάρτησης των εκθεμάτων. (Φωτ. Ιάκωβος Στρίκης)

Εικόνα 3:  Ο γράφων (δεξιά) με τον Γρηγόρη Μαραβέλια (αριστερά) την ημέρα της ανάρτησης των εκθεμάτων.
(Φωτ.  Ιάκωβος Στρίκης)

Ημέρα 1η – Παρασκευή 09/ 09/ 2005:

Ο σύλλογός μας (από άποψη εκθεμάτων) εκπροσωπήθηκε σε μία έκταση περίπου 4 τετραγωνικών μέτρων..
Παρόντες στο 4ο συνέδριο ήταν όσα μέλη του συλλόγου μας μπόρεσαν να παραβρεθούν, σε αλφαβητική σειρά, οι εξής: Αλεξόπουλος Ηλίας, Εμμανουηλίδης Κωνσταντίνος, Ευριπιώτης Πάνος, Καρδάσης Μάνος, Λουκόπουλος Κώστας, Μαραβέλιας Γρηγόρης (εισήγηση), Πιστικούδης Γιώργος, Στέλλας Ιάκωβος, Στρίκης Ιάκωβος (εισήγηση), Στουραίτης Δημήτρης, Frederick N. Ley.

Από την έκθεση του Συλλόγου Ερασιτεχνικής Αστρονομίας

Εικόνα 4: 1) Σύνθεση εικόνων του Ιάκωβου Στρίκη (Elizabeth Observatory).
2) Οι Γρηγόρης Μαραβέλιας και Μάνος Καρδάσης με φίλο του συλλόγου ο οποίος διαβάζει το ετήσιο έντυπό μας.
(Φωτ.  Πάνος Ευριπιώτης)

Η σύνθεσή τους είχε ως εξής:

1) Εικόνες της ανάλυσης της αντίθεσης του πλανήτη Άρη το 2003, με χάρτη της επιφανείας από παρατηρήσεις του συλλόγου μας.
2) Διαγράμματα της ανάλυσης παρατηρήσεων των Περσείδων του Γρηγόρη Μαραβέλια (εισήγηση).
3) Σύνθεση εικόνων του Ιάκωβου Στρίκη όπως και αφίσα για την ανάλυσή του επί της Ηλιακής περιοχής ΝΟΑΑ 0756 (εισήγηση).
4) Εικόνες του κομήτη Machholz του Μάνου Καρδάση.
5) Βίντεο Σελήνης, Ηλίου και πλανητών του Πάνου Ευριπιώτη διανθισμένα με πολύ καλή μουσική τα οποία προβάλλονταν στον χώρο της έκθεσης, εισάγοντας το κοινό με τον πιο ελκυστικό τρόπο στο τι μπορεί να περιμένει κανείς από το προσοφθάλμιο ενός τηλεσκοπίου στα ανάλογα ουράνια αντικείμενα.

Βέβαια ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία ενός συνεδρίου αποτελούν οι συναντήσεις των συνέδρων μεταξύ τους στον εκθεσιακό χώρο και η ανταλλαγή απόψεων. Σε πολλές περιπτώσεις τόσο ο γράφων όσο και οι υπόλοιποι συμμετέχοντες του συλλόγου μας από τις πρώτες ώρες και καθ’ όλη την διάρκεια του συνεδρίου είχαμε την ευκαιρία να προσφέρουμε αφειδώς πληροφορίες για κάθε παρατηρησιακό θέμα σε κάθε ενδιαφερόμενο.

 

Συναντήσεις γύρω από τα εκθέματα του Συλλόγου Ερασιτεχνικής Αστρονομίας

Εικόνα 5:  Συναντήσεις γύρω από τα εκθέματα του Σ.Ε.Α.
1) Ο γράφων, γνωρίζοντας έναν ενδιαφερόμενο για νέο μέλος.
2) Ομοίως, δίνοντας πληροφορίες σε σχέση με την χρήση φίλτρων στην παρατήρηση του πλανήτη Άρη.
3) Σύνεδρος στα εκθέματα του ΣΕΑ, υπό την… επιρροή του κρατήρα Langrenus στην οθόνη του Πάνου Ευριπιώτη, φυλλομετρώντας το ετήσιο έντυπο του συλλόγου μας.
4) Ο Γρηγόρης Μαραβέλιας, συζητώντας με φίλους μας από τα Χανιά της Κρήτης.
5) Σύνεδροι, περαστικοί από τα εκθέματα του συλλόγου μας.

Η Παρασκευή 9/9 συνεχίστηκε με τις προσφωνήσεις (αναφορά πεπραγμένων, 2004- 2005) των προέδρων όλων των συλλόγων της Ελλάδας.

Εικόνες από τις προσφωνήσεις των προέδρων όλων των παρευρισκομένων συλλόγων.

Εικόνα 5: Οι προσφωνήσεις των προέδρων όλων των παρευρισκομένων συλλόγων.
(α)
1. Αγρίνιο, Αστρονομική και Αστροφυσική Εταιρεία Δυτικής Ελλάδας.
Πρόεδρος: Ε. Παπαναστασίου. (Φωτ. Μάνος Καρδάσης.)
2. Αθήνα, Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας.
Πρόεδρος: Ι. Στέλλας. (Φωτ. Ι. Στρίκης.)
3. Αλεξανδρούπολη, Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Θράκης.
Πρόεδρος: Δημήτρης Πρασόπουλος. (Φωτ. Μάνος Καρδάσης.)
4. Βόλος, Εταιρεία Αστρονομίας και Διαστήματος.
Πρόεδρος: Κ. Μαυρομμάτης. (Φωτ. Μάνος Καρδάσης.)
5. Θεσσαλονίκη, Όμιλος Φίλων Αστρονομίας.
Πρόεδρος: Π. Μωραΐτης. (Φωτ. Μάνος Καρδάσης.)
6. Κέρκυρα, Αστρονομική Εταιρεία Κέρκυρας.
Πρόεδρος: Α. Κοτινάς. (Φωτ. Μάνος Καρδάσης.)
7. Ζαγοροχώρια, Αστεροσκοπείο Ζαγορίου.
Αντιπρόεδρος: Κ. Σακκάς. (Φωτ. Μάνος Καρδάσης.)
8. Πάτρα, Αστρονομική Εταιρεία «Ωρίων».
Πρόεδρος: Β. Ζαφειρόπουλος. Στην προσφώνηση ο κ. Παναγιώτης Αντωνόπουλος. (Φωτ. Μάνος Καρδάσης.)
9. Χαλκίδα, Εταιρεία Αστρονομίας.
Πρόεδρος: Τ. Οικονόμου. Στην προσφώνηση ο κ. Ν. Μίχας. (Φωτ. Μάνος Καρδάσης)
10. Αθήνα, Ελληνική Αστρονομική Ένωση.
Πρόεδρος: Χ. Καμπάνης. (Φωτ. Μάνος Καρδάσης.)
(β)
Ενδιαφέροντα στιγμιότυπα κατά την διάρκεια της προσφώνησης του γράφοντος. (Φωτ. Frederick N. Ley)
(γ)
Ο κ. Μωραΐτης κατά την διάρκεια της προσφώνησής του προς τους συνέδρους. (Φωτ. Μάνος Καρδάσης)

Στην συνέχεια και μετά την ανασκόπηση του προγράμματος του συνεδρίου ακολούθησε η εισήγηση του Δρα. Εμμανουήλ Ράμμου (Ανώτερος Σύμβουλος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος) με τίτλο: «Παρουσίαση των Δράσεων του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος και η συμβολή του στην Αστρονομία».

 

Μετά το σύντομο διάλειμμα, ακολούθησε το καλωσόρισμα του κ. Διονύση Σιμόπουλου, Διευθυντή του Ευγενιδείου Πλανηταρίου, ο οποίος μας καλωσόρισε με πολύ θερμά λόγια και τον ευχαριστούμε ιδιαίτερα όπως και για την φιλοξενία που μας πρόσφερε στο Πλανητάριο.

Ο Δρ. Εμμανουήλ Ράμμος κατά την διάρκεια της ομιλίας του. (Φωτ. Μάνος Καρδάσης)

Εικόνα 6: Ο Δρ. Εμμανουήλ Ράμμος κατά την διάρκεια της ομιλίας του.
(Φωτ. Μάνος Καρδάσης)

Ο κ. Σιμόπουλος καλωσορίζοντας τους συνέδρους. (Φωτ. Frederick N. Ley)

Εικόνα 7: Ο κ. Σιμόπουλος καλωσορίζοντας τους συνέδρους.
(Φωτ. Frederick N. Ley)

Η πρώτη ημέρα του συνεδρίου ολοκληρώθηκε με τις δύο εξαίρετες προβολές του πλανηταρίου για τους συνέδρους σε δύο ομάδες (μία προβολή ανά ομάδα) για την διευθέτηση του μεγάλου αριθμού των συνέδρων (περίπου 400).

Ημέρα 2η – Σάββατο 10/ 09/ 2005:

Η καθ’ αυτό ημέρα των εισηγήσεων ερασιτεχνών αστρονόμων (διατιθέμενος χρόνος 20 λετπά) με το μεγαλύτερο μέρος των εισηγήσεων σε δύο μέρη:

Εικόνες από εισηγήσεις του συνεδρίου

Εικόνα 8: Α Μέρος Εισηγήσεων.
1. Μικρό χρονικό της διαστημικής εποχής μας οι διαστημικοί σταθμοί – Κωνσταντίνος Μαυρομμάτης,
2. SKY WATCH – Μελετώντας τον ουρανό με ρομποτικά τηλεσκόπια – Βαγενάς Η., Βραζόπουλος Χ, Σωτηρίου Σ,
Σωτηρίου Μ, Ιωάννου Π. (Εισηγητής: Ιωάννου Παντελής).
3. Discovery Space (Dspace): Ανακαλύπτοντας το διάστημα – Βαγενάς, Η, Βραζόπουλος Χ, Σωτηρίου Σ. Σωτηρίου Μ, Ιωάννου Π,
4. Φωτομετρία μεταβλητών άστρων – Στέλιος Κλειδής.
5. Ομάδα έρευνας Υπερκαινοφανών εκρήξεων – Εμμανουηλίδης Κωνσταντίνος.
6. Περσείδες: τα χαρακτηριστικά της βροχής διαττόντων και παρατηρήσεις τους κατά την διάρκεια 2001-2004 – Γρηγόρης Μαραβέλιας.
7. Αστρονομική Δημοσιογραφία – Αριστείδης Βούλγαρης,
(Φωτ. Μάνος Καρδάσης.)


Ποίες εισηγήσεις ξεχωρίσαμε (κατά σειρά παρουσίασης) και γιατί:

1) Φωτομετρία μεταβλητών άστρων, Στέλιος Κλειδής.
Πολύ καλή παρουσίαση ενός αμιγώς παρατηρησιακού θέματος (Αστρική φωτομετρία με ψηφιακά μέσα, CCD) από έναν ερασιτέχνη αστρονόμο ο οποίος μετά από χρόνια προσπαθειών είναι επιτέλους στον δρόμο που είχε επιλέξει εξ’ αρχής. Του ευχόμαστε καλή συνέχεια!

2) Ομάδα έρευνας Υπερκαινοφανών εκρήξεων, Εμμανουηλίδης Κωνσταντίνος.
Χωρίς αμφιβολία, η αιχμή του παρατηρησιακού δόρατος των ερασιτεχνών αστρονόμων στην Ελλάδα αυτή την στιγμή. Ο Κ. Εμμανουηλίδης μέσα σε 4 χρόνια! Έχει καταφέρει αυτό που ένας αποφασισμένος ερασιτέχνης θα χρειαζόταν τουλάχιστον 10-15 χρόνια.

Ο Κ. Εμμανουηλίδης και μέλη της ομάδας έρευνας υπερκαινοφανών. (Φωτ. Frederick N. Ley)

Εικόνα 9: Ο Κ. Εμμανουηλίδης και μέλη της ομάδας έρευνας υπερκαινοφανών.
(Φωτ. Frederick N. Ley)

Στήνοντας όλο το σχέδιο μελέτης και τον εξοπλισμό από την αρχή μόνος του, χωρίς να εμποδίζεται από κάθε είδους κόστος, οικονομικό, προσωπικής εργασίας και στην συνέχεια οργανώνοντας μία Πανελλήνια ομάδα ελέγχου των εικόνων γαλαξιών για την εύρεση έκρηξης supernova έχει πολύ μεγάλη πιθανότητα να προσφέρει στην Ελλάδα την πρώτη ανακάλυψη υπερκαινοφανούς από ερασιτέχνες. Του ευχόμαστε καλή επιτυχία!

3) Περσείδες: τα χαρακτηριστικά της βροχής διαττόντων και παρατηρήσεις τους και παρατηρήσεις τους κατά την διάρκεια 2001-2004, Γρηγόρης Μαραβέλιας.
Μία πολύ καλή εισήγηση, με ανάλυση στοιχείων από οπτικές παρατηρήσεις διαττόντων. Η απόδειξη πως η ερασιτεχνική αστρονομία μπορεί να γίνει και με γυμνό οφθαλμό και να αποδίδει χρήσιμα αποτελέσματα. Η παρέμβαση του κ. Ματσόπουλου προσπάθησε να αναδείξει την βιντεοσκόπηση σαν μια πιο αποτελεσματική και αντικειμενική μέθοδο. Η βιντεοσκόπηση αποτελεί μία πολύ χρήσιμη μέθοδο παρατήρησης διαττόντων αλλά δεν πρέπει να συγχέεται και να συγκρίνεται τόσο άστοχα με την οπτική καταγραφή που αποτελεί αυτή τη στιγμή την πιο αξιόπιστη μέθοδο για τον χαρακτηρισμό των βροχών διαττόντων.

4) Αστρονομική Δημοσιογραφία, Αριστείδης Βούλγαρης.
Εκπληκτική παρουσίαση, μία σύνθεση παρατηρησιακών φαινομένων (κομήτης Machholz, Ηλιακές εκλάμψεις, κ.α) και δημοσιογραφικής αναφοράς με αισθητική αξία.

Στην συνέχεια, μετά το πρώτο μέρος των εισηγήσεων είχαμε την ευκαιρία ενός διαλείμματος και καθώς η όρεξη για επικοινωνία είχε ανέβει μετά από τις πολύ ενδιαφέρουσες εισηγήσεις, οι επαφές ανάμεσα στους συνέδρους και τα «πηγαδάκια» πήραν και έδωσαν.

ΕΙκόνες από συναντήσεις των μελών του ΣΕΑ

Εικόνα 10:
1) Η συνάντηση του γράφοντα με τον Δημήτρη Πρασόπουλο τον πρόεδρο του συλλόγου Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Θράκης. Είναι η στιγμή που παραδίδουμε τιμητικά ένα τεύχος της «Παρατηρησιακής Αστρονομίας» στον φίλο μας τον Δημήτρη.
2) Αριστερά το μέλος του συλλόγου μας, Κώστας Λουκόπουλος, στην μέση ο Πάνος Ευριπιώτης και δεξιά ο κ. Νομικός, θαυμάζοντας τα επιτεύγματα του Πάνου από την βιντεοσκόπηση με το 12″ LX200.

Αμέσως μετά, σειρά είχε το β’ μέρος των εισηγήσεων:

Εικόνες από εισηγήσεις του συνεδρίου

Εικόνα 11:
1. Τροποποίηση και γενίκευση του νόμου Bode Titius – Πολυχρόνης Καραγκιοζίδης.
2. Υπολογισμός περιστροφής πεδίου σε τηλεσκόπια με υψοαζιμουθιακή στήριξη – Χάρης Καμπάνης.
3. Αυτοφωτιζόμενο επιτραπέζιο επιπεδόσφαιρο – ’ρης Μυλωνάς.
4. CCD ψηφιακές απεικονίσεις και βιντεοσκόπηση με web camera – Βαγγέλης Τσάμης.
5. Οι πλανήτες με μία βιντεοκάμερα – Δημήτρης Μπαλάσης.
6. Η κοσμολογία σήμερα: Προβλήματα και προοπτικές – Δρ. Γιάννης Μυριτζής,
(Φωτ. Μάνος Καρδάσης)

Όλες οι εισηγήσεις και αυτού του μέρους ήταν σε γενικές γραμμές επαρκώς διαρθρωμένες εκτός από μερικά σημεία τα οποία οφείλουμε να σημειώσουμε.

1) Οι πλανήτες με μία βιντεοκάμερα, Δημήτρης Μπαλάσης.
Στην εισήγησή του ο κ. Μπαλάσης έκανε μία γλαφυρή παρουσίαση του θέματός του (πλανήτες με μία βιντεοκάμερα) με προσιτό και ελκυστικό τρόπο, ειλικρινής προς το θέμα του και την τεχνική του. Αποτελεί πραγματικότητα το ότι οι καταγραφές των χαρακτηριστικών πλανητών, (επιφάνεια – ατμόσφαιρα) μέσα από κοινές βιντεοκάμερες ή κάμερες δικτύου, δεν μπορούν να παράσχουν «αντικειμενικά» στοιχεία χρωματομετρίας. Αυτό θα μπορούσε να γίνει μόνον (!) εάν οι εικόνες είχαν γίνει με CCD κάμερα, όπου γίνονται εικόνες ασπρόμαυρες μέσα από φίλτρα R= Red, G= Green, B= Blue (RGB) και όχι από κοινές κάμερες, εξ’ αρχής έγχρωμες. Ο εισηγητής ατυχώς άρχισε να πληροφορεί το κοινό, για το ότι κατέγραψε την μεγάλη κόκκινη κηλίδα του Δία (ΜΚΚ), κίτρινη. Ενώ αυτό θα μπορούσε να ισχύει για κάποιον τόσο μεγάλο σχηματισμό θεωρούμε ότι είναι καλό να αποφεύγονται αναφορές «χρωματομετρικού» τύπου για σχηματισμούς μικρότερης έκτασης ή αντίθεσης (κοντράστ). Η χρωματική φωτομετρία σχηματισμών του πλανήτη Δία είναι ένας πολύ αυστηρός κλάδος μελέτης.

2) Η κοσμολογία σήμερα: Προβλήματα και προοπτικές, Δρ. Γιάννης Μυριτζής.
Ξεχωρίσαμε την εισήγηση του Δρ. Μυριτζή (Επίκουρος καθηγητής, Πανεπιστήμιο Αιγαίου) για την απλότητα με την οποία διαπραγματεύτηκε τόσο δυσνόητα κοσμολογικά θέματα μη αφαιρώντας κάτι από την επάρκεια των πληροφοριών. Η κατάληξη της ομιλίας του εισηγητή, και ενώ είχε κάνει μία ελκυστική και πολύ ενδιαφέρουσα ανασκόπηση των θεωριών που πασχίζουν να διερευνήσουν τον σύμπαντα χώρο και χρόνο, ήταν: «Δεν γνωρίζουμε τίποτε!» Τις θερμές μας ευχαριστίες στον Δρα Μυριτζή για την υπέροχη ομιλία του.

Η επόμενη εκδήλωση σύμφωνα με το πρόγραμμα του συνεδρίου ήταν η μετάβαση όσων συνέδρων το επιθυμούσαν στο αστεροσκοπείο Κρυονερίου.

Στιγμιότυπα από την επίσκεψη στο τηλεσκόπιο Κρυονερίου

Εικόνα 12:
1) Ο θόλος του τηλεσκοπίου Κρυονερίου. (Φωτ. Μάνος Καρδάσης)
2-3)Εικόνες από παριστάμενους κατά την διάρκεια της… περιήγησης τους στον ουρανό, μέσα από διάφορα τηλεσκόπια. (Φωτ. Fred Ley)
4) Εντυπωσιακή άποψη του μεγάλου τηλεσκοπίου από μέσα. (Φωτ. Fred Ley)
5) Αντιπροσωπεία του Σ.Ε.Α (και φίλοι) στον χώρο του αστεροσκοπείου Κρυονερίου. Από αριστερά: Fred Ley, Ειρήνη Κομνηνού, Μάνος Αντωνάκης, Ιάκωβος Στρίκης, Δημήτρης Στουραίτης, Μάνος Καρδάσης. (Φωτ. Μάνος Καρδάσης)
6) Οι σύνεδροι στον χώρο του αστεροσκοπείου και γύρω από τα τηλεσκόπια.
7) Τα πλανητικά νεφελώματα, Ring Nebula και Dumpbell σύμφωνα με την… φωτογραφική δεινότητα του Ιάκωβου Στρίκη με ψηφιακή (single shot) κάμερα και έκθεση 30″ μέσα από το 12″ SCT LX200 (prime focus), του Δημήτρη Νικολιδάκη. (Φωτ. Ιάκωβος Στρίκης).

Είναι η δεύτερη φορά που επιχειρείται κάτι ανάλογο (βραδιά εξόρμησης) στο περιθώριο του προγράμματος ενός συνεδρίου. Η πρώτη φορά ήταν η απόπειρα για ανάλογη εκδήλωση κατά την διάρκεια του 3ου Πανελληνίου συνεδρίου στην Χαλκιδική η οποία δεν ευδοκίμησε λόγω καιρικών συνθηκών.
Η αλήθεια είναι ότι βέβαια όλοι οι παρευρισκόμενοι στο Κρυονέρι, χάρηκαν την ωραία εκδρομή.

Ημέρα 3η – Κυριακή 11/ 09/ 2005:

Η τελευταία ημέρα του συνεδρίου και ως εκ τούτου και των εισηγήσεων, είχε ως εξής:

Εικόνες από εισηγήσεις του συνεδρίου

Εικόνα 13.
1) Κίνηση Διαστημοχημάτων σε Πλανητικές Σφαίρες Επιρροής και Ατμόσφαιρες και Προοπτικές Διαστρικών ταξιδιών – Ηλίας Ε. Παναγιωτόπουλος, Διονύσιος Π. Μάργαρης, Δημήτριος Γ. Παπανίκας, Κώστας Γιακουμής.
2) Φύλο και Αστρονομία – Σπύρος Πάγκαλος.
3) Μικρά πλανητάρια για όλους: Μία νέα προσέγγιση – Αλέξης Πετίδης.
4) Μελέτη της ενεργής περιοχής ΝΟΑΑ 0756 – Ιάκωβος Στρίκης.
5) Ανάλειμμα – Τα παιγνίδια του Ήλιου – Δημόκριτος Τσουκάπας.
6) Ο κίνδυνος του αστερία. Το σύμβολο του άστρου στην ποίηση του Τάκη Βαρβιτσιώτη – Κωνσταντίνος Ηροδότου.
7) Τ’ αστέρια εμπνέουν τους ποιητάς – Παναγιώτης Χατζόπουλος.
8) What science is – Νίκος Ματσόπουλος.
(Φωτ. Μάνος Καρδάσης)

Η τελευταία αυτή σειρά εισηγήσεων αν και με ένα μόνον αμιγές παρατηρησιακό θέμα, παρουσίασε γενικότερο ενδιαφέρον και αυτό σε σχέση με την θεματολογία και την προσέγγιση κάποιων εισηγήσεων. Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, το βρήκαμε σε τέσσερις εισηγήσεις και εξηγούμε κατά σειράν παρουσίασης:

1) Μελέτη της ενεργής περιοχής ΝΟΑΑ 0756, Ιάκωβος Στρίκης.
Μία εξαιρετική παρουσίαση του εισηγητή, ισορροπημένη, πολύ καλά τεκμηριωμένη με αναφορές στους ακαδημαϊκούς με τους οποίους συνεργάστηκε συμπληρώνοντας τα στοιχεία του με αρχεία παρατηρήσεων δύσκολα προσβάσιμα σε ερασιτέχνες αστρονόμους γενικώς.

2) Ανάλειμμα τα παιγνίδια του Ήλιου, Δημόκριτος Τσουκάπας.
Υπέροχη ανασκόπηση, ενθύμηση, της αστρονομικής διαδρομής του εισηγητή από την παιδική του ηλικία στο πατρικό σπίτι σε σχέση με την ανακάλυψη του αναλείμματος και την περαιτέρω εξερεύνηση των λόγων που οδηγούν σε αυτό το σχήμα. Ο κ. Τσουκάπας, κατάφερε για άλλη μία φορά να μας φορτίσει συναισθηματικά και να μας γυρίσει στις ρίζες της αγάπης μας προς την αστρονομία: Στο θαύμα της παιδικής ηλικίας που ατενίζει πλήρης θάμβους το στερέωμα ανακαλύπτοντας τον εαυτό της για πάντα. Τον ευχαριστούμε ιδιαίτερα.

3) Ο κίνδυνος του αστερία. Το σύμβολο του άστρου στην ποίηση του Τάκη Βαρβιτσιώτη, Κωνσταντίνος Ηροδότου.
Εξαιρετική ανάλυση των ουράνιων συμβόλων στην ποίηση του υπερρεαλιστή Βαρβιτσιώτη. Ο εισηγητής, γνώστης του υπερρεαλιστικού κώδικα, και ο ίδιος προφανώς ποιητής έδωσε μία αισθητική ποιότητα στον χώρο του συνεδρίου η οποία όμως δεν γνωρίζουμε κατά πόσο έγινε αντιληπτή από το σύνολο των συνέδρων. Τον συγχαίρουμε για την πρωτοβουλία του και για την αρτιότητα της προσέγγισης του.

4) What science is, Nicolas Th. Matsopoulos.
Η πρώτη και μεγαλύτερη απορία μας ήταν γιατί ένας τόσο ενδιαφέρων προβληματισμός καταγράφεται στα πρακτικά του συνεδρίου στα Αγγλικά και αναγκαστικά σε ένα επίπεδο γλώσσας που είναι αδύνατον να κατανοηθεί από τον μέσο σύνεδρο με στοιχειώδη ή καθόλου επάρκεια της γλώσσας.
Επίσης, δεν έχουμε κατανοήσει ακόμη το γιατί, τέλος πάντων ακόμη και ένα κείμενο με τις προαναφερθείσες ιδιότητες και ομολογουμένως αρετές, δεν αναπτύχθηκε κατά την διάρκεια του χρόνου που είχε στην διάθεσή του ο εισηγητής αλλά αρκέστηκε σε περιληπτικές και ασυνεχείς αναφορές στο θέμα με γενικότητες. Πάντως, οφείλουμε να μείνουμε σε μία φράση του συγκεκριμένου κειμένου η οποία μας κέντρισε το ενδιαφέρον:
» Science, above all, is a methodology.»

Το αποχαιρετιστήριο γεύμα στην συνέχεια…είχε τον λόγο, και υπήρχε εν τω μεταξύ κάποιος χρόνος για συναντήσεις με αξιοσημείωτους ανθρώπους και την αναμνηστική φωτογραφία με τα μέλη του συλλόγου μας παρόντα στο 4ο συνέδριο.

Συνάντηση του Ιάκωβου Στέλλα με τον Γιάννη Σειραδάκη

Εικόνα 15: Η συνάντηση του γράφοντα με τον εξαίρετο και πάντοτε αγαπητό κ. Ιωάννη Σειραδάκη, καθηγητή Α.Π.Θ. (Φωτ. Μάνος Καρδάσης)

Μέλη κσι φίλοι του ΣΕΑ στο 4ο ΠΣΕΑ

Εικόνα 16: Τα παρόντα μέλη του Σ.Ε.Α και φίλοι, στο 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας
1) Πάνος Ευριπιώτης, 2) Μάνος Καρδάσης, 3) Κωνσταντίνος Εμανουηλίδης, 4) Νίκος Σαλούστρος, 5) Γιώργος Πατέλης, 6) Ιάκωβος Στέλλας, 7) Αντωνία Κονταξή, 8) Γρηγόρης Μαραβέλιας, 9) Κώστας Θεοδωρίδης, 10) Ιάκωβος Στρίκης, 11) Γιώργος Πιστικούδης, 12) Frederick N. Ley.
(Φωτ. Πάνος Ευριπιώτης)

Το 4ο Πανελλήνιο συνέδριο έκλεισε τον κύκλο του με το καθιερωμένο, ως είθισται, αποχαιρετιστήριο γεύμα.

Το τραπέζι του ΣΕΑ με τους φίλους από την ομάδα υπερκαινοφανών

Εικόνα 17: 1) Το τραπέζι του Σ.Ε.Α και φίλοι.
2) Με τους φίλους μας της ομάδας υπερκαινοφανών.
(Φωτ. Μάνος Καρδάσης)


Η αποτίμηση:

Το πανελλήνιο συνέδριο ερασιτεχνικής αστρονομίας είναι αναντίρρητα πια ένας θεσμός.
Ας δούμε όμως για λίγο τα ίχνη, επί της ουσίας, που άφησε το 4ο συνέδριο.

Ήταν η πρώτη φορά που σε τέτοιο βαθμό (από το 1999, 1ο Παν. Συνέδριο στον Βόλο) η πλειοψηφία της επιστημονικής επιτροπής (3 μέλη), κ. Γούδης, κ. Σιμόπουλος, κ. Ματσόπουλος, (δύο μέλη από τον χώρο της ακαδημαϊκής αστρονομίας) απουσίασε από το σύνολο σχεδόν των συνεδριάσεων.
Ας δούμε πρώτα, την σύνθεση σε αριθμό και αντιπροσωπευτικότητα της επιστημονικής επιτροπής του 3ου Πανελληνίου συνεδρίου. Η επιτροπή στην Χαλκιδική αποτελείτο από 7 μέλη, εκ των οποίων τα τρία ήταν ακαδημαϊκοί, ένα υποψήφιος διδάκτωρ και τρία ερασιτέχνες αστρονόμοι, όλα μέλη του Ο.Φ.Α. απουσίαζαν δε τα 2. Αυτή την φορά, (4ο Συνέδριο) απουσίαζαν από τα 3 μέλη τα δύο, ο κ. Γούδης και ο κ. Σιμόπουλος. Αμφότεροι απόλυτα δικαιολογημένα. Ο μεν πρώτος λόγω διοικητικών καθηκόντων καθώς τυγχάνει ο Διευθυντής του Ευγενιδείου ιδρύματος (χώρος διεξαγωγής), αν και παρίστατο σε κάποιες, ο δε δεύτερος έπρεπε να βρίσκεται στην Κεφαλλονιά στο συνέδριο της ΕΛΑΣΕΤ τις ίδιες ακριβώς ημέρες. Έχουμε εκφράσει την απορία για το τι ευθύνεται για αυτήν την «ατυχή» σύμπτωση.

Άλλη μία πρωτοτυπία αποτέλεσαν οι παρεμβάσεις οι οποίες γίνονταν επιλεκτικά μετά το τέλος κάποιων εισηγήσεων και μάλιστα όχι από τα έδρανα των συνέδρων αλλά από το βήμα.
Στα προηγούμενα συνέδρια, οι προεδρεύοντες των συνεδριάσεων από τον Βόλο μέχρι την Κέρκυρα και την Χαλκιδική, κράτησαν το τυπικό της εναλλαγής του προεδρεύοντος στελεχώνοντας την διαδικασία από τους προέδρους των παρισταμένων συλλόγων. Ο ρόλος των προεδρευόντων ήταν επικουρικός προς τους ομιλητές όσον αφορά τον εξοπλισμό ή τον έλεγχο της τήρησης της διαδικασίας και μόνον.
Αυτό που μας προβλημάτισε ήταν ουσιαστικά η δυσλειτουργία της επικοινωνίας έδρας – εισηγητών – συνέδρων λόγω των προαναφερθέντων με αποτέλεσμα την αποδυνάμωση της πολυφωνίας, με συνεχείς παρεμβάσεις υπερβολικές σε έκταση και σε πολλές περιπτώσεις άστοχες.

Συνολικά, η όλη εκδήλωση πιστεύουμε ότι ωφέλησε σε γενικές γραμμές τους συνέδρους αν μη τι άλλο για τις πολύτιμες συναντήσεις και τις εμπειρίες που αποκόμισαν.
Θέλουμε να πιστεύουμε, ότι η καλόπιστη κριτική με μόνο στόχο την βελτίωση ενός ομολογουμένως ανεπανάληπτου θεσμού θα βοηθήσει προς την κατεύθυνση του κοινού μας στόχου: Το ξεδίπλωμα της Ερασιτεχνικής Αστρονομίας στην πατρίδα μας!




Πρόγραμμα εξορμήσεων 2006

Εξόρμηση 26-27 Μαΐου (Καταφύγιο Ανάβρας)

Αγαπητοί φίλοι του Συλλόγου μας σας ενημερώνουμε ότι, εφόσον το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες, θα πραγματοποιηθούν εξορμήσεις για αστρονομική παρατήρηση στις 26 – 27 Μαΐου (όπου έχουμε Νέα Σελήνη) στο ορειβατικό καταφύγιο που υπάρχει λίγο πιο ψηλά από το χωριό Ανάβρα (3,4 km από τις Θερμοπύλες, υψόμετρο 600m, γεωγραφικές συντεταγμένες 38.45Ν 22.35Ε). Η ακριβής θέση της περιοχής σημειώνεται στον χάρτη.
Το καταφύγιο μας παραχωρείται για χρήση (διαμονή – ύπνο) από τον Οδοιπορικό Σύλλογο Πειραιώς, μέλος του οποίου είναι ο νέος φίλος του Συλλόγου μας Ραφαήλ Σαγόνιας.

Παρακαλείται όποιος ενδιαφέρεται να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τους Υπεύθυνους Παρατηρήσεων Ευρυπιώτη Παναγιώτη (6932256043) ή Λουκόπουλο Κώστα (6977690219) για να δηλώσει την συμμετοχή του και να ενημερωθεί για τις λεπτομέρειες.
Για πληροφορίες που αφορούν το καταφύγιο (σχετικά με διαμονή – χρήση) επικοινωνήστε με τον Ραφαήλ Σαγόνια (6937213286).

Τόπος συγκέντρωσης τα διόδια Σχηματαρίου, απ’ όπου θα ξεκινήσουν όσοι προσέλθουν για την παρατήρηση.
Ο καθένας μπορεί να έρθει με το μεταφορικό του μέσο και τον εξοπλισμό του. Άτομα τα οποία όμως δεν έχουν μεταφορικό μέσο παρακαλούνται να επικοινωνήσουν με τους υπεύθυνους για τον τρόπο προσέλευσης και δυνατότητα μεταφοράς εξοπλισμού. Άτομα τα οποία διαθέτουν μεταφορικό μέσο αλλά όχι τηλεσκόπιο παρακαλούνται εξίσου να επικοινωνήσουν με τους υπεύθυνους.

Οι παρατηρήσεις είναι ανοιχτές για όλους ακόμα και αν δεν είναι μέλη του Συλλόγου μας !

Χάρτης τοποθεσίας του καταφυγίου Ανάβρας (ΟΣΠ).

Χάρτης τοποθεσίας του καταφυγίου Ανάβρας (ΟΣΠ).

Εικόνα του καταφυγίου (ΟΣΠ) στην Ανάβρα

Εικόνα του καταφυγίου (ΟΣΠ) στην Ανάβρα

Γενικό Πλάνο

Το πρόγραμμα των εξορμήσεων για το 2006. Εκτός από τις συγκεκριμένες ημερομηνίες, θα προστίθενται και άλλες ημερομηνίες για εξορμήσεις που δεν μπορούν να καθοριστούν πλήρως από τώρα. Σχετικά με τις εξορμήσεις μπορείτε να ενημερώνεστε και από τους υπέυθυνους της ομάδας που φαίνονται παρακάτω.

ΠΕΜΠΤΗ 29 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2005 – ΣΕΛΗΝΗ 27 ΗΜΕΡΩΝ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2005 – ΣΕΛΗΝΗ 28,5 ΗΜΕΡΩΝ

ΚΥΡΙΑΚΗ 1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2006 – ΣΕΛΗΝΗ 1,7 ΗΜΕΡΩΝ
ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2006 – ΣΕΛΗΝΗ 2,8 ΗΜΕΡΩΝ

ΣΑΒΒΑΤΟ 28 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2006 – ΣΕΛΗΝΗ 28,5 ΗΜΕΡΩΝ

ΣΑΒΒΑΤΟ 25 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2006 – ΣΕΛΗΝΗ 27 ΗΜΕΡΩΝ

ΣΑΒΒΑΤΟ 25 ΜΑΡΤΙΟΥ 2006 – ΣΕΛΗΝΗ 26 ΗΜΕΡΩΝ

ΣΑΒΒΑΤΟ 29 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2006 – ΣΕΛΗΝΗ 2 ΗΜΕΡΩΝ

ΣΑΒΒΑΤΟ 27 ΜΑΙΟΥ 2006 – ΣΕΛΗΝΗ 0,5 ΗΜΕΡΩΝ

ΣΑΒΒΑΤΟ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 – ΣΕΛΗΝΗ 1,4 ΗΜΕΡΩΝ

ΣΑΒΒΑΤΟ 29 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006 – ΣΕΛΗΝΗ 4,2 ΗΜΕΡΩΝ

ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2006 – ΣΕΛΗΝΗ 2,6 ΗΜΕΡΩΝ

ΣΑΒΒΑΤΟ 23 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2006 – ΣΕΛΗΝΗ 1,1 ΗΜΕΡΩΝ

ΣΑΒΒΑΤΟ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 – ΣΕΛΗΝΗ 0,5 ΗΜΕΡΩΝ

ΣΑΒΒΑΤΟ 25 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2006 – ΣΕΛΗΝΗ 3,7 ΗΜΕΡΩΝ

ΣΑΒΒΑΤΟ 23 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2006 – ΣΕΛΗΝΗ 3,2 ΗΜΕΡΩΝ

Απαιτείται μια μέρα πριν ή και καλύτερα το πρωί της ίδιας ημέρας να επικοινωνήσετε με τους υπευθύνους της ομάδας, σε περίπτωση άσχημου καιρού ή για πάν ενδεχόμενο.

Υπεύθυνοι της ομάδας εξορμήσεων με τους οποίους μπορείτε να επικοινωνείτε είναι:
Λουκόπουλος Κώστας (6977609219)
Ευρυπιώτης Παναγιώτης (6932256043)
Ley Fred (6979694704)




Πρόγραμμα εξορμήσεων παρατήρησης – Νοέμβριος 2005

Με αυτή τη σελίδα εγκαινιάζεται μια νέα προσπάθεια του ΣΕΑ για συστηματοποίηση και οργάνωση των εξορμήσεων για παρατήρηση των μελών του.

Το πρόγραμμα για την περίοδο του Νοεμβρίου περιλαμβάνει τις εξής ημερομηνίες:

Σάββατο 5 Νοέμβρη (Κιθαιρώνας / Αττική)

Σελήνη 4 ημερών.

Σάββατο 12 Νοέμβρη (Χασιά ή Κερατέα / Αττική)

Σελήνη 11 ημερών.

Αστερισμοί για παρατήρηση: Ωρίωνας, Μεγάλος Σκύλος, Μικρός Σκύλος.
Αντικείμενα παρατήρησης: Μ31, Μ32, Μ42, Μ110.

‘Aλλα φωτεινά αντικείμενα: Αρκετά λαμπρά νεφελώματα, γαλαξίες και αστρικά σμήνη μπορούν να παρατηρηθούν κατά τον περίοδο αυτή. Μερικά από τα πιο λαμπρά και αρκετά εντυπωσιακά φαίνονται στον παρακάτω πίνακα:

Πίνακας με ορατά αντικείμενα στον ουρανό για τον Νοέμβριο 2005

Απαιτείται μια μέρα πριν ή και καλύτερα το πρωί της ίδιας ημέρας να επικοινωνήσετε με τους υπευθύνους της ομάδας, σε περίπτωση άσχημου καιρού ή για πάν ενδεχόμενο.
Υπεύθυνοι της ομάδας εξορμήσεων με τους οποίους μπορείτε να επικοινωνείτε είναι:
Λουκόπουλος Κώστας (6977609219)
Ευρυπιώτης Παναγιώτης (6932256043)
Ley Fred (6979694704)

 




Μερικές εικόνες από τις εξορμήσεις του ΣΕΑ – καλοκαίρι 2005

Παρακάτω βλέπετε μερικές εικόνες από τις τελευταίες εξορμήσεις του συλλόγου. Θα ακολουθήσουν και πιο αναλυτικά άρθρα ενώ για όποιον ενδιαφέρεται μπορεί να έρθει σε επαφή μαζί μας.

Κιθαιρώνας 9/7/2005:

Ο Κώστας Λουκόπουλος και η κόρη του με ένα 8" f/4 τηλεσκόπιοΟ Fred Ley  με τηλεσκόπιαΚερατέα 12/8/2005 – (Περσείδες 2005):

Ιάκωβος Στρίκης, Κώστας Γρηγορόπουλος, και Μάνος Καρδάσης στην εξόρμηση για παρατήρηση ΠερσειδώνΦωτογραφία του αστερισμού της Λύρας (Κερατέα, 2005)




Ημερίδα Ωρίων «Αστροφωτογραφία μικρο-μακροφωτογράφιση»

Στις 28/04/04 διοργανώθηκε με εξαιρετική επιτυχία, η ημερίδα με θέμα «Αστροφωτογραφία μικρο – μακροφωτογράφιση» στον συνεδριακό χώρο του Πανεπιστημίου Πατρών. O κ. Ζαφειρόπουλος, Επίκουρος καθηγητής στο τμήμα Φυσικής και Πρόεδρος της Αστρονομικής Εταιρείας της Πάτρας, με ενεργή συμμετοχή στην εκλαίκευση των επιστημονικών γνώσεων στο ευρύτερο κοινό αλλά και μία θαυμαστή δραστηριότητα στην οργάνωση της Εταιρείας, με την προσήνεια της προσωπικότητας του και τον εξαιρετικό ενθουσιασμό που τον διακρίνει, με ικανούς και εξ’ ίσου ενθουσιώδεις συνεργάτες, οργάνωσε την ημερίδα και παράλληλα πρότεινε στον σύλλογο μας την άμεση συμμετοχή του. Η αλήθεια είναι ότι μόνον δέκα ημέρες μεσολαβούσαν ανάμεσα στην πρόσκληση που δεχθήκαμε και την τέλεση της ημερίδας με αποτέλεσμα να επιδοθούμε σε έναν αγώνα δρόμου για να καταστεί δυνατή η επαρκής εκπροσώπηση και συμμετοχή του συλλόγου μας στην εκδήλωση. Δεν θα έπρεπε να παραλείψουμε την ευγενή προσφορά του κ. Ζαφειρόπουλου ο οποίος τύπωσε ένα μεγάλο μέρος των εικόνων μας και ομολογουμένως το αποτέλεσμα ήταν άψογο. Τον ευχαριστούμε ιδιαίτερα γι’ αυτό.

Τα μέλη του ΣΕΑ που συμμετείχαν στην ημερίδα αστροφωτογράφισης.
Από αριστερά: Ιάκωβος Στρίκης, Ιάκωβος Στέλλας, Γρηγόρης Μαραβέλιας, Γιάννης Μπελιάς, Πέτρος Γεωργόπουλος, Χάρης Σταυρινός.
(φωτογραφία: Ανδρέας Παπαλάμπρου)

Η συμμετοχή του Σ.Ε.Α πλαισιώθηκε από 6 συνολικά μέλη. Εκτός του γράφοντος, παρόντες ήταν οι Πέτρος Γεωργόπουλος, Γρηγόρης Μαραβέλιας, Γιάννης Μπελιάς, Χάρης Σταυρινός, Ιάκωβος Στρίκης.

Η ημερίδα άρχισε περίπου στις 12:15 μμ, σε ένα κατάμεστο συνεδριακό κέντρο χωρητικότητας περίπου 100 ατόμων με μεγάλη συμμετοχή των φοιτητών του τμήματος Φυσικής και μελών της Αστρονομικής Εταιρείας ‘Ωρίων’ με χαιρετισμό του Προέδρου του τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών του καθηγητή κ. Γιώργου Καραχάλιου.

Το κατάμεστο, από φοιτητές του τμήματος Φυσικής και
ερασιτέχνες αστρονόμους, συνεδριακό κέντρο.
(φωτογραφία: Γρηγόρης Μαραβέλιας)

Ο Πρόεδρος του τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών,
κ. Γιώργος Καραχάλιος.
(φωτογραφία: Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας ‘Ωρίων’.)

Στην συνέχεια, απηύθυνε χαιρετισμό, ο Πρόεδρος του συλλόγου φοιτητών, κ. Αντώνης Καραβασίλης.

Ο Πρόεδρος του συλλόγου φοιτητών κ. Αντώνης Καραβασίλης.
(φωτογραφία: Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας ‘Ωρίων’.)

 

Ο γράφων απευθύνοντας χαιρετισμό προς τους παρευρισκομένους της ημερίδας και οι προεδρεύοντες, μέλη του Διοικητικού συμβουλίου της Εταιρείας Αστρονομίας της Πάτρας. Από αριστερά, Κώστας Γουργουλιάτος-Γραμματέας, Παναγιώτης Βασιλόπουλος-Αντιπρόεδρος, Βασίλης Ζαφειρόπουλος-Πρόεδρος, Γιώργος Λυμπερόπουλος-Ταμίας.
(φωτογραφία: Γρηγόρης Μαραβέλιας)

Ο γράφων, εκπροσωπώντας τον ΣΕΑ απηύθυνε τον ακόλουθο χαιρετισμό:

«Κυρίες και Κύριοι του ακαδημαϊκού χώρου, Κύριε καθηγητά και πρόεδρε της Αστρονομικής Εταιρείας της Πάτρας ‘Ωρίων’, φίλες και φίλοι ερασιτέχνες αστρονόμοι, ο σύλλογος Ερασιτεχνικής αστρονομίας και εγώ προσωπικά, δηλώνουμε τον έντονο ενθουσιασμό μας σε σχέση με την πρωτοβουλία σας για την διοργάνωση της ημερίδας με θέμα «αστροφωτογραφία μικρο – μακροφωτογράφιση».
Κάναμε τα αδύνατα δυνατά για να καταστήσουμε εφικτή την ουσιαστική παρουσία και συμμετοχή μας καθώς πιστεύουμε ότι μία από τις θεμελιώδεις βάσεις της ερασιτεχνικής αστρονομίας, είναι η ανταλλαγή εμπειριών με όλους τους συναδέλφους μας οι οποίοι βρίσκονται στον ίδιο με εμάς δρόμο, αυτόν της μελέτης των ουρανίων φαινομένων.
«Αστροφωτογραφία, μίκρο μακροφωτογράφιση» μία τεχνική η οποία έλκει την καταγωγή της στα τελευταία χρόνια του 19ου αιώνα. Μία τεχνική, η οποία χάρισε τουλάχιστον στις επιστήμες Βιολογία, Αστρονομία μία νέα μέθοδο αντικειμενικών καταγραφών, πολύτιμη για την ερμηνεία των μικροκοσμικών και μακροκοσμικών φαινομένων. Ειδικά μόλις πριν από μία γενιά, η τεχνική της απεικόνισης των φαινομένων με την είσοδο στο πεδίο της ψηφιακής εικόνας με την ανάλογη ανάπτυξη λογισμικού δέχτηκε μία άνευ προηγουμένου επανάσταση. Η είσοδος των διατάξεων συζευγμένου φορτίου (CCD) ενός σχεδόν απόλυτα γραμμικού μέσου καταγραφής, πολλαπλάσιας ευαισθησίας σε σχέση με τα κοινά χημικά μέσα ,φιλμ, έδωσε μία εκπληκτική ώθηση στο ερευνητικό πεδίο.
Από τις αρχές δε της δεκαετίας του ’90, η πτώση του κόστους των CCD καθιστά αυτές τις διατάξεις προσβάσιμες από πρακτικά οποιονδήποτε ιδιώτη και το ρεύμα της επανάστασης αυτής συμπαρασύρει και την ερασιτεχνική αστρονομία καθιστώντας τους πιο έμπειρους από τους ερασιτέχνες σε πολλές περιπτώσεις άτυπους συνεργάτες ακαδημαϊκών ερευνών σε μία εποχή που μαστίζεται από την μείωση των κονδυλίων για την επιστημονική έρευνα.
Η πολύ συχνή ανακάλυψη νέων κομητών, υπερκαινοφανών 19ου έως 17ου μεγέθους, η Αστρομετρία θέσης, η φωτομετρία, και πλείστα άλλα πεδία μελέτης είναι πια μία σχεδόν καθημερινή πραγματικότητα για την παγκόσμια εμπειρία της ερασιτεχνικής αστρονομίας όταν μόλις πριν από μία γενιά καταγραφές τέτοιας αντικειμενικότητας και ακριβείας ήταν αποκλειστικό προνόμιο μεγάλων ερευνητικών κέντρων.
Μόλις πριν από λίγα χρόνια, η ψηφιακή απεικόνιση του Ηλίου, της Σελήνης και των πλανητών, στο ερασιτεχνικό πεδίο, εμπλουτίζεται από την χρήση της κοινής κάμερας δικτύου, Web camera. Το κόστος αυτής της διάταξης είναι 10 φορές χαμηλότερο από το αντίστοιχο ελάχιστο μίας διάταξης CCD χωρίς βέβαια να προσφέρει την επάρκεια και αξιοπιστία των CCD σε φωτομετρικές ή χρωματομετρικές καταγραφές.
Εν τούτοις, με μηδαμινό κόστος, ουσιαστικά ο καθένας σήμερα παράγει ψηφιακές εικόνες υπερπολύτιμες για την συνέχεια των αρχείων γενικής συμπεριφοράς των επιφανειακών και ατμοσφαιρικών χαρακτηριστικών των πλανητών με μία αντικειμενικότητα η οποία είναι ανέφικτη στην οπτική παρατήρηση.
Στα καθ’ ημάς, ο «Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας» ιδρύθηκε στο τέλος του προηγουμένου χρόνου, από έναν πυρήνα ενεργών ερασιτεχνών με στόχο την καταγραφή και μελέτη των ουρανίων φαινομένων όπως αυτή διαμορφώνεται από την παγκόσμια εμπειρία και πρακτική στο ερασιτεχνικό πεδίο.
Δεν θα μπορούσε παρά η επανάσταση της ψηφιακής απεικόνισης να εμπλουτίσει και τις τάξεις μας.

Ο Κωνσταντίνος Εμανουηλίδης στο ιδιωτικό αστεροσκοπείο του στην Θεσσαλονίκη, με τον εξοπλισμό βάσει του οποίου κατέγραψε τον υπερκαινοφανή στον αστερισμό της Μεγάλης Άρκτου.
(φωτογραφία: Κωνσταντίνος Εμανουηλίδης)

Το ιδρυτικό μέλος μας (και μέλος του Ο.Φ.Α) Κωνσταντίνος Εμανουηλίδης, χρησιμοποιώντας ένα τηλεσκόπιο διαμέτρου 12″ τύπου Schmidt Cassegrain και διάταξη η οποία περιλαμβάνει CCD με λογισμικό τελευταίας γενιάς, διεξάγει συστηματική έρευνα για την ανακάλυψη υπερκαινοφανών αστέρων. Η αφοσίωση του τον οδήγησε προ ολίγου καιρού στην ανεξάρτητη καταγραφή ενός υπερκαινοφανούς στον γαλαξία PGC 33043 στον αστερισμό της Μεγάλης Άρκτου, μόλις 4 ημέρες μετά την ανακάλυψη του από το LOSS (Lick Observatory Supernova Search).

Οι καταγραφές του Πέτρου Γεωργόπουλου (δείγμα, Άρης – Δίας) με την χρήση κάμερας δικτύου (ToU cam) με ένα C11.

Τα ιδρυτικά μέλη μας, Πέτρος Γεωργόπουλος και Δημήτρης Κολοβός χρησιμοποιούν συστηματικά μία κοινή κάμερα δικτύου (Web camera) την «μαγική» ToU Pro της Phillips, στα τηλεσκόπια τους τύπου Schmidt Cassegrain διαμέτρου 11″ . Με αυτήν την διάταξη, παράγουν εικόνες των επιφανειακών και ατμοσφαιρικών φαινομένων των πλανητών οι οποίες βρίσκονται σε πολύ υψηλό επίπεδο σε παγκόσμια κλίμακα και πιστέψτε με μετά από 14 χρόνια στην παρατήρηση πλανητών έχω δει πολλές ψηφιακές απεικονίσεις.

H εικόνα του Δημήτρη Κολοβού με ToU cam. σε ένα τηλεσκόπιο C11. Με αυτήν την διάταξη κατέγραψε κηλίδα στον πλανήτη Κρόνο 2 ημέρες μετά την ανακάλυψη της.

Ειδικά, ο Δημήτρης Κολοβός, του οποίου η συστηματικότητα και η αφοσίωση είναι απαράμιλλη, στις 14/12/03 κατέγραψε μία κηλίδα στην Νότια Τροπική Ζώνη του πλανήτη Κρόνου, μόλις 2 ημέρες μετά την ανακάλυψη της. Η συγκεκριμένη καταγραφή χρησιμοποιήθηκε από τον Sanchez Lavega του International Outer Planet Watch (Επιστημονικό πρόγραμμα το οποίο έχει στόχο, μεταξύ άλλων, την εισαγωγή στοιχείων στην διαστημοσυσκευή Cassini η οποία κατευθύνεται προς τον Κρόνο. Η μελέτη εκπονείται από τον τομέα πλανητών της I.A.U – International Astronomical Union) σε γράφημα ολίσθησης – μελέτης του συγκεκριμένου φαινομένου. Ταυτόχρονα, είναι η πρώτη φορά που Έλληνας ερασιτέχνης αστρονόμος καταγράφει στον Κρόνο ανάλογο φαινόμενο με ψηφιακά μέσα..
Πολλά ακόμη μέλη μας εκπαιδεύονται στις νέες τεχνικές και η ιστοσελίδα μας μπορεί να δώσει μία εικόνα των αποτελεσμάτων αυτών.
Ολοκληρώνοντας αυτόν τον σύντομο χαιρετισμό, θα ήθελα να ευχηθώ αυτή η ημερίδα να αποτελέσει την έναρξη της ουσιαστικής επικοινωνίας ανάμεσα σε ανθρώπους του ακαδημαϊκού χώρου και ερασιτέχνες αστρονόμους οι οποίοι μοιράζονται το κίνητρο της προσέγγισης – μελέτης, ο καθένας με τον τρόπο του, των ουρανίων φαινομένων.
Και πάλι συγχαρητήρια για την πρωτοβουλία σας, ο Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας θα είναι πάντοτε συμπαραστάτης σε τέτοιου είδους προσπάθειες.»

Ακολούθησε ο χαιρετισμός του καθηγητή και Προέδρου της Αστρονομικής Εταιρείας της Πάτρας, κ. Βασίλη Ζαφειρόπουλου.

Ο κ. Βασίλης Ζαφειρόπουλος απευθύνοντας χαιρετισμό.
(φωτογραφία: Γρηγόρης Μαραβέλιας)

Η πρώτη εισήγηση με τίτλο ‘Φωτογράφηση Κομητών, μικροφωτογραφία’ με ομιλητή τον κ. Γιώργο Τσιμτσίμη από την Αστρονομική Εταιρεία της Πάτρας, αφορούσε την παρουσίαση φωτογραφιών του, οι οποίες είχαν γίνει είτε με απλή φωτογραφική μηχανή είτε μέσα από τηλεσκόπιο στον κομήτη Hale – Bopp.
Στοιχεία τα οποία αφορούσαν τις εκθέσεις ή τον τρόπο με τον οποίο έγινε η οδήγηση δόθηκαν επίσης. Στην συνέχεια παρουσιάστηκαν φωτογραφίες του μερικής έκλειψης Ηλίου.

Ο κ. Τσιμτσίμης δίνει στοιχεία σχετικά με μία συγκλονιστική εικόνα του από την μικροφωτογράφιση του εσωτερικού λίθου – κεχριμπάρι ηλικίας 40 εκ. χρόνων.
(φωτογραφία: Γρηγόρης Μαραβέλιας)

Ο κ. Τσιμτσίμης ολοκλήρωσε την εισήγηση του παρουσιάζοντας μικροφωτογραφίες με θέμα το εσωτερικό λίθου – κεχριμπάρι ηλικίας 40 εκατομμυρίων χρόνων! (ιδιοκτησίας του καθηγητή κ. Ζαφειρόπουλου) μέσα στο οποίο είχε εγκλωβιστεί έντομο. Πράγματι, εντυπωσιακές εικόνες, δραματικές απεικονίσεις, σε πολλές περιπτώσεις με αυτόνομη καλλιτεχνική αξία.

Ο Πέτρος Γεωργόπουλος επί …το έργον !
(φωτογραφία: Γρηγόρης Μαραβέλιας)

Η επόμενη εισήγηση με ομιλητή τον Πέτρο Γεωργόπουλο είχε θέμα την ψηφιακή φωτογράφηση ουρανίων αντικειμένων. Σε αυτήν την παρουσίαση, ο ομιλητής με την χρήση του Power Point παρουσίασε με έναν εξαιρετικά εύληπτο τρόπο τις βασικές αρχές οι οποίες διέπουν την λειτουργία των διατάξεων συζευγμένου φορτίου (CCD) και τεκμηρίωσε τα πλεονεκτήματα αυτής της μεθόδου σε σχέση με τις παραδοσιακές μεθόδους απεικόνισης. Έγινε περαιτέρω αναφορά στις βασικές αρχές της ψηφιακής καταγραφής των επιφανειακών και ατμοσφαιρικών φαινομένων των πλανητών με την χρήση της κάμερας δικτύου (Web camera) όπως και στις τεχνικές επεξεργασίας.

 

Εκθέματα της Αστρονομικής Εταιρείας της Πάτρας. (φωτογραφία: Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας ‘Ωρίων’.)


Eκθέματα της Αστρονομικής Εταιρείας της Πάτρας. (φωτογραφία: Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας ‘Ωρίων’.)

Τα εκθέματα του ΣΕΑ.
(φωτογραφία: Γρηγόρης Μαραβέλιας)

Στην συνέχεια, ήταν προγραμματισμένο το διάλειμμα κατά την διάρκεια του οποίου έγινε παρατήρηση του Ηλίου με το τηλεσκόπιο διαμέτρου 3,5″ ‘Questar’ του πανεπιστημίου. Επίσης δεχθήκαμε άπειρες ερωτήσεις οι οποίες σχετίζονταν με κάθε τι που θα μπορούσε να αφορά την αγορά αστρονομικού εξοπλισμού, τις τεχνικές παρατήρησης διαφόρων παρατηρησιακών θεμάτων από τους ενδιαφερομένους, κυρίως φοιτητές, του ακροατηρίου.
Ενδιαφέρουσα ήταν η ανταλλαγή απόψεων που μοιραστήκαμε επίσης με τον κ. Ανδρέα Παπαλάμπρου του astrovox, σχετικά με τον ρόλο που διαδραματίζει ο συγκεκριμένος χώρος. Ο γράφων εξέφρασε την άποψη ότι, με την παρούσα του μορφή, ο χώρος αυτός αποτελεί ένα σταυροδρόμι επικοινωνίας για κάθε ενδιαφερόμενο ανεξάρτητα από το επίπεδο της εμπειρίας του. Μάλλον θα έπρεπε να συνεχίσει με τον ίδιο τρόπο, καθώς καλύπτει την ανάγκη ενός ‘κέντρου διερχομένων’ της Ελληνικής Αστρονομικής οικογένειας.

Ο Γιάννης Μπελιάς αναπτύσσοντας το θέμα του.
(φωτογραφία: Γρηγόρης Μαραβέλιας)

Τον λόγο, αμέσως μετά το πέρας του διαλείμματος, είχε ο Γιάννης Μπελιάς, ο οποίος με μία επαρκώς οργανωμένη παρουσίαση μίλησε για τους διαφορετικούς τύπους των οπτικών συστημάτων τα οποία χρησιμοποιούνται στην αστροφωτογράφηση.

Ο Κώστας Γουργουλιάτος αναφερόμενος στις βασικές αρχές της αστροφωτογράφισης.
(φωτογραφία: Γρηγόρης Μαραβέλιας)

Ο τελευταίος ομιλητής, Κωνσταντίνος Γουργουλιάτος παρουσίασε τις βασικές αρχές της αστροφωτογράφισης βάσει της εμπειρίας του, φωτογραφίες εκλείψεων και έδωσε στοιχεία για τον λεγόμενο μαραθώνιο Messier με παράλληλες εικόνες των κυριότερων αντικειμένων της συγκεκριμένης κατηγορίας.
Οι εργασίες της ημερίδας ολοκληρώθηκαν με την υπογραφή των βεβαιώσεων παρακολούθησης από τον κ. Ζαφειρόπουλο, ο οποίος προσέθεσε ότι τελικά υπέγραψε 170!

Η κάθοδος μας στην Πάτρα, ολοκληρώθηκε με ένα γεύμα, ευγενική προσφορά του κ. Ζαφειρόπουλου και της Αστρονομικής Εταιρείας της οποίας προεδρεύει, σε τοπική ταβέρνα με πολύ καλό κρασί, όπου μας δόθηκε η ευκαιρία να κάνουμε μία αποτίμηση της εκδήλωσης αλλά και να ανταλλάξουμε απόψεις όσον αφορά την πορεία της Ερασιτεχνικής Αστρονομίας στην Ελλάδα, και αναγκαιότητα της συνεργασίας ανάμεσα στους ομίλους.

Ευχαριστούμε θερμά την Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας ‘Ωρίων’ για την φιλοξενία που μας παρέσχε, παράλληλα για την ευκαιρία που μας δόθηκε να κάνουμε πραγματικότητα μία από τις πρωταρχικές ανάγκες της ερασιτεχνικής Αστρονομίας στην Ελλάδα, αυτής της συνεργασίας των συλλόγων μεταξύ τους.