Δραστηριότητες ΣΕΑ κατά την περίοδο απομόνωσης

Κατά την περίοδο που διανύουμε – όπου προσπαθούμε να περιορίσουμε την εξάπλωσης της επιδημίας Covid-19 – το σύνολο τον δραστηριοτήτων έχει μεταφερθεί ηλεκτρονικά. #ΜένουμεΣπίτι είναι το σλόγκαν που κυριαρχεί και διαφημίζει πολλές εναλλακτικές δράσεις. Σαν ΣΕΑ δεν θα το χρησιμοποιήσουμε για να περιγράψουμε αντίστοιχες δράσεις, καθώς προωθούμε και υλοποιούμε συνεχώς δραστηριότητες που μπορούν να αναπτυχθούν από το σπίτι και να συμβάλλουν στην Αστρονομία. Π.χ. να πραγματοποιήσουμε δικές μας παρατηρήσεις (από το σπίτι), να αναλύσουμε τις εικόνες ή τα δεδομένα που έχουμε μαζέψει εμείς είτε άλλων ερασιτεχνών / επαγγελματιών, να παρακολουθήσουμε ενημερωτικά και εκπαιδευτικά σεμινάρια. Αστρονομία για όλους λοιπόν και ασφάλεια.

Δεδομένης της κατάστασης, θεωρήσαμε ότι είναι σημαντικό (σαν πρόταση) όσο και συνεπές (σαν αποστολή μας) να συγκεντρώσουμε όλο το υλικό το οποίο μπορεί να σας βοηθήσει να βρείτε μια διέξοδο από την απομόνωση στο σπίτι ή (και γιατί όχι) να ανακαλύψετε ένα πιο μακρόχρονο χόμπυ. Για όσους από σας όμως έχετε μεγαλύτερη εμπειρία και ενδιαφέρον έχουμε συγκεντρώσει ακόμα πιο ενδιαφέροντα θέματα.

Αστρονομία για όλους


Βίντεο

Στο κανάλι μας στο YouTube (όπως και στην σελίδα μας εδώ) μπορείτε να βρείτε μια υλικό από ομιλίες μας σε διάφορες συναντήσεις και συνέδρια, καθώς και από δράσεις μας.

Μαθήματα Αστρονομίας

Είτε είστε αρχάριος είτε πιο προχωρημένος υπάρχει ένα μάθημα για σας!

Αστρονομία για όλους
Από την σειρά σεμιναρίων “Εισαγωγή στην Παρατηρησιακή Αστρονομία” (Ι. Στρίκης).

  1. Την περίοδο 2013-2014 διοργανώσαμε μια σειρά από 20 θεωρητικά μαθήματα σχετικά με την Αστρονομία.
  2. Το 2014-2015 υλοποιήσαμε μια σειρά από πρακτικά εργαστήρια σχετικά με παρατηρησιακές τεχνικές σε διαφορετικά αντικείμενα: Ήλιος, μεταβλητά άστρα, κομήτες, πλανήτες, τεχνητά αντικείμενα, διάττοντες αστέρες.
  3. Την περίοδο 2018-2019 γεφυρώσαμε τα δύο προηγούμενα με μια σειρά σεμιναρίων “Εισαγωγή στην Παρατηρησιακή Αστρονομία” της οποίας το υλικό (βίντεο και παρουσιάσεις) μπορείτε να βρείτε επίσης ελεύθερα (μέσα στις επόμενες μέρες θα έχει ολοκληρωθεί το ανέβασμα όλου του υλικού).

Αν θα θέλατε να πιάσετε το νήμα από την αρχή θα προτείναμε να ξεκινήσετε από την 1η σειρά, μετά στη 3η και τέλος στη 2η – όπου θα έχετε την ευκαιρία να κατεβάσετε δεδομένα και να κάνετε επεξεργασία. Ωστόσο, όλα είναι έτσι οργανωμένα ώστε να μπορείτε να τα παρακολουθήσετε και μεμονωμένα, ανάλογα με τα ενδιαφέροντά σας.

Διαβάστε

Ο παραπάνω διαθέσιμος χρόνος στο σπίτι μας δίνει την ευκαιρία να (ξανα)διαβάσουμε και κάποια παλιότερα νέα και άρθρα (κάποια εκ των οποίων παραμένων ακόμα επίκαιρα). Τέτοια μπορείτε να βρείτε στις εκδόσεις μας που αφορούν το περιοδικό “Παρατηρησιακή Αστρονομία” καθώς και το ενημερωτικό δελτίο “Πλειάδες”.

Για τους μικρούς αστρονόμους

Γίνε αστρονόμος στο σπίτι!“: μια νέα δράση του Συλλόγου σε συνεργασία με το Παιδικό Μουσείο Exploration, η οποία πραγματοποιείται στο πλαίσιο της διαδικτυακής δράσης του Μουσείου “#Εξερευνώ στο σπίτι“. Τα παιδιά, μέσα από διάφορες δραστηριότητες, έχουν την ευκαιρία να ανακαλύψουν την επιστήμη της αστρονομίας από το ίδιο τους το σπίτι. Παιχνίδια, πειράματα, γρίφοι και πολλές αστρονομικές εξερευνήσεις σας περιμένουν στην επίσημη ιστοσελίδα του Μουσείου και στα κοινωνικά δίκτυα (Facebook, Instagram). Ακολουθήστε τα για να δείτε τι επιφυλάσσει η συνέχεια!

Επιστήμη των Πολιτών

Σας ενδιαφέρει να κάνετε ένα βήμα παραπάνω και να μπείτε λίγο πιο βαθιά σε κάποιο επιστημονικό πρότζεκτ; Τότε μπορείτε να συμβάλλετε και εσείς στα διάφορα προγράμματα Επιστήμης των Πολιτών. Συγκεντρώσαμε ένα σύνολο αυτών σε μια σελίδα που σκοπεύουμε να ανανεώνουμε με καινούργιες προσθήκες ή αλλαγές (τις οποίες μπορείτε να μας προτείνετε σε περίπτωση που δεν το κάναμε ήδη!).

Παρατηρήσεις

Ένα σημαντικό κομμάτι της δραστηριότητάς μας αφορά την διεξαγωγή παρατηρήσεων. Για αυτό το λόγο και έχουμε οργανωθεί σε Τομείς Εργασίας, όπου ο καθένας εξετάζει συγκεκριμένα αντικείμενα. Μπορείτε να βρείτε διάφορους οδηγούς παρατήρησης και να δοκιμάσετε και εσείς!

Κατά καιρούς τρέχουμε και πιο συγκεκριμένα προτζεκτς, με αυτή την περίοδο (και πολύ πριν την επιδημία) να παρακολοθούμε τακτικά την έκλειψη του ΕΕ Κηφέα και την τελευταία Αποχή της Αφροδίτης.

EE Cep light curve 2014
Καμπύλη φωτός του ΕΕ Κηφέα κατά την διάρκεια της έκλειψης του 2014.

Συμμετοχή σε πρότζεκτς

Οι παρατηρήσεις μας αποτελούν ένα πρώτο – κρίσιμο – βήμα για την διαπίστωση ή την καταγραφή κάποιου γεγονότος ή αντικειμένου. Δεν έχουν και τόσο σημασία όμως αν δεν συνοδεύονται από την κατάλληλη ανάλυση και επεξεργασία. Ωστόσο, πολλές φορές ο όγκος τους είναι τέτοιος και ο χρόνος μας περιορισμένος που μοιραία κάποια δεδομένα … κάθονται στους υπολογιστές μας! Ενώ σε άλλες περιπτώσεις δεν έχουμε αρκετές παρατηρήσεις για να υλοποιήσουμε το πρότζεκτ μας. Αν λοιπόν διαθέτετε όρεξη τότε μπορείτε να μας βοηθήσετε στην υλοποίησή τους και να συμβάλλετε με ένα πολύ ουσιαστικό τρόπο (και σε μεγαλύτερο βάθος από ότι στα προγράμματα Επιστήμης των Πολιτών).

Τέτοιου είδους πρότζεκτς είναι διαθέσιμα κατά αποκλειστικότητα για τα μέλη μας. Λόγω της μοναδικότητας των συνθηκών όμως αποφασίσαμε να προσφέρουμε δύο προτάσεις προς κάθε ενδιαφερόμενο.

Α. Ανάλυση βίντεο δεδομένων από παρατηρήσεις διαττόντων
(συντονιστής Γρηγόρης Μαραβέλιας)

Ο αυτοματοποιημένος σταθμός καταγραφής διαττόντων από το Ηράκλειο Κρήτης καταγράφει σχεδόν συνεχόμενα από το 2011. Τα δεδομένα αυτά (μοναδικά στον Ελληνικό χώρο, αλλά μέρος του δικτύου ΙΜΟ-Video Commision) περιέχουν πλήθος πληροφοριών για τους καταγεγραμμένους διάττοντες (ταχύτητα, θέσεις, μέγεθος, διάρκεια, κα). Με αυτά μπορούμε να μελετήσουμε α. συγκεκριμένες βροχές διαττόντων, β. μεμονωμένους διάττοντες για να εξάγουμε καμπύλες φωτός., γ. μελέτη ποιότητας του ουρανού (για τη συγκεκριμένη περιοχή), καθώς το σύστημα καταγράφει το οριακό μέγεθος ανά λεπτό.

Β. Παρατηρησιακο πρόγραμμα β Λύρας
(συντονιστής Μάνος Καρδάσης)

Το β Λύρας είναι ένα γνωστό μεταβλητό από το 1784 (από τον John Goodricke). Αποτελεί ένα πρότυπο είδος διπλού εκλειπτικού συστήματος, όπου τα δύο μέλη βρίσκονται σε στάδιο έντονης ανταλλαγής μάζας (semidetached). Αν και είμαστε σχετικά βέβαιοι για την φύση του πιο λαμπρού μέλους του συστήματος (ένα άστρο τύπου Β6ΙΙΙ με Β8ΙΙ) δεν είμαστε απόλυτα σίγουροι για το δεύτερο, και ας έχουν περάσει 200 και χρόνια από την ανακάλυψή του.
Παρόλα αυτά είναι ένα σύστημα που είναι ορατό με γυμνό μάτι καθ’όλη τη διάρκεια της σύντομης μεταβολής του, καθώς και εύκολα εντοπίσιμο στο χαρακτηριστικό σχήμα του αστερισμού της Λύρας. Το γεγονός αυτό το κάνει έναν ελκυστικό στόχο για εισαγωγή στην παρατήρηση με γυμνό μάτι αλλά και με ψηφιακές (DSLR και CCD) κάμερες. Αποτελεί μια πρώτης τάξης ευκαιρία για να ξεκινήσει κάποιος το θαυμαστό ταξίδι της παρατήρησης μεταβλητών αστέρων (είτε έχει εξοπλισμό είτε όχι) καθώς δεν απαιτείται ιδιαίτερος εξοπλισμός. Ταυτόχρονα, όσοι έχουν μηχανές DSLR μπορούν να δοκιμάσουν την τεχνική DSLR φωτομετρίας, και όσοι έχουν κάμερα CCD με V φωτομετρικό φίλτρο περιμένουμε οπωσδήποτε τις παρατηρήσεις τους!
Σκοπός του προγράμματος παρατήρησης είναι κυρίως η εξοικείωση των συμμετεχόντων στην μεθοδολογία παρατήρησης, καταγραφής και αποστολής της σε συγκεκριμένη μορφή. Ιδανικό θα είναι να συγκεντρωθούν αρκετές παρατηρήσεις ώστε να συγκρίνουμε τις οπτικές με τις ψηφιακές παρατηρήσεις. Στόχος μας είναι να ερευνήσουμε την ακρίβεια των οπτικών μετρήσεων δεδομένης της τεχνικής ευκολίας τους.

Για τα μέλη μας και … όχι μόνο!

Μπορεί οι συναντήσεις με φυσική παρουσία να μην είναι εφικτές, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να βρεθούμε ηλεκτρονικά. Για αυτό και σχεδιάζονται μια σειρά από εργαστήρια/παρουσιάσεις (webinars). Σε πρώτο επίπεδο και για αν ενισχύσουμε την αλληλεπίδραση των μελών μας κάποιες δράσεις μας θα είναι αποκλειστικά για μέλη του συλλόγου. Ωστόσο, μέρος του υλικού θα βρει το δρόμο του προς την ιστοσελίδα μας και στο YouTube κανάλι μας.

Θα ανακοινώνουμε το πρόγραμμά μας στην παρούσα σελίδα, οπότε και σας ζητάμε να την επισκέπτεστε τακτικά για να δείτε τις ανανεώσεις, κυρίως για τις ημερομηνίες και για το κοινό που θα απευθυνόμαστε (οτιδήποτε δεν έχει καθοριστεί ακόμα θα το βλέπετε σαν ???).
Εναλλακτικά, μπορείτε να γραφτείτε και στην λίστα ανακοινώσεών μας ή/και στην ομάδα μας στο Facebook.

Πρόγραμμα Συναντήσεων

προηγούμενες

  • Εργαστήριο καταγραφής και ανάλυσης δεδομών για εξωπλανήτες
    Ιάκωβος Στρίκης — Κυριακή 12/4/2020 μέσω τηλεδιάσκεψης (webinar) — [για μέλη]
  • Εργαστήριο διεξαγωγής παρατηρήσεων για εξωπλανήτες
    Ιάκωβος Στρίκης — Δευτέρα 13/4/2020 μέσω τηλεδιάσκεψης — [για μέλη]
  • Webinar πλανητικής καταγραφής και επεξεργασίας
    Ιωάννης Μπούχρας — Σάββατο 25/4/2020 — [για μέλη]
  • 100 χρόνια από την “Μεγάλη Αντιπαράθεση” (The Great Debate) για την ύπαρξη ή όχι άλλων γαλαξιών – μίνι παρουσίαση και συζήτηση
    Γρηγόρης Μαραβέλιας — Κυριακή 26/4/2010 — [για μέλη]
  • Live YouTube συζήτηση με θέμα “Η ζωή ενός μοντέρνου Αστρονόμου
    7 Μαΐου 9:00 μμ — [για όλους]

επόμενες

  • Εργαστήριο πλανητικής καταγραφής και επεξεργασίας (webinar)
    Μάνος Καρδάσης — Ημερονημία θα ανακοινωθεί — [για μέλη]
  • Ομιλία
    Θανάσης Ευαγγελόπουλος — Ημερομηνία θα ανακοινωθεί — [για μέλη]
  • Ομιλία “Το ρ Κασσιόπης και η έκρηξη του 2013 – συγκρίνοντας οπτικές και ψηφιακές παρατηρήσεις”
    Γρηγόρης Μαραβέλιας — Ημερομηνία θα ανακοινωθεί — [για όλους]


έχετε κάποια απορία από τα παραπάνω;
έχετε μήπως κάποια ιδέα για το τι θέλετε να δείτε;

Αφήστε μας ένα σχόλιο ή επικοινωνήστε μαζί μας
και θα ανταποκριθούμε όσο πιο άμεσα γίνεται!





Αναβολή δραστηριοτήτων

Λόγω των έκτακτων μέτρων που έχουν προκηρυχθεί από την Πολιτεία σε σχέση με τον έλεγχο της διασποράς της επιδημίας Covid-19, ο ΣΕΑ αναβάλλει οποιαδήποτε εκδήλωση και δραστηριότητα που σχετίζεται με φυσική παρουσία ή/και συνάντηση (όπως π.χ. η ακύρωση της μηνιαίας συνάντησης στις 8 Μαρτίου). Αυτό επηρεάζει και την διεξαγωγή των επερχόμενων εκλογών μας στις 22 Μαρτίου, οι οποίες αναβάλλονται μέχρι νεωτέρας.

Ωστόσο, όλες οι δράσεις που μπορούν να πραγματοποιηθούν απομακρυσμένα (π.χ. παρατηρήσεις στο πλαίσιο της καμπάνιας για το ΕΕ Κηφέα, ανάλυση δεδομένων, κ.α.) θα συνεχιστούν στο βαθμό που είναι δυνατό.

Ο Πρόεδρος του ΔΣ
Γρηγόρης Μαραβέλιας




Κάλεσμα για παρατηρήσεις της έκλειψη 2020-2021 του ΕΕ Κηφέα

Εισαγωγή

Το EE Κηφέα (EE Cep, R.A.: 22 09 22.757, Dec.: +55 45 24.184, J2000.0) είναι ένα μεταβλητό άστρο Be5 III (Mikolajewski & Graczyk 1999, Mikolajewski et al. 2005), με περίοδο 2050 ημερών (περίπου 5.6 χρόνια, Meinunger 1976), και διάρκεια έκλειψης περίπου 40 μέρες.

Η ανακάλυψη της μεταβλητότητάς του έγινε το 1952 από τον Romano (1956) και προτάθηκε ότι είναι ένα εκλειπτικό μεταβλητό σύστημα (Romano & Perissinotto 1966). Συνολικά έχουν παρατηρηθεί μέχρι σήμερα 12 εκλείψεις που όμως παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές τόσο σε διάρκεια όσο και σε βάθος (βλ. Εικ. 1). Οι Mikolajewski & Graczyk (1999) υπέθεσαν την ύπαρξη ενός αδιαφανούς παχύ δίσκου που βρίσκεται γύρω από το δευτερεύον, το οποίο, σε αυτό το πλαίσιο, θεωρείται ένα άστρο μικρής μάζας ή ένα πολύ κοντινό διπλό σύστημα. Μια κλίση στο δίσκο και πιθανή μετάπτωση του άξονα περιστροφής του (όπως και του κύριου άστρου Be Pieńkowski et al. 2020), μπορεί να δικαιολογεί τις διαφορετικές καμπύλες φωτός (βλ. Εικ. 2).

Εικόνα 1: Οι εκλείψεις του ΕΕ Κηφέα σε διαφορετικά φίλτρα (φασματικές περιοχές) και δείκτες χρώματος (πηγή: EE Cep 2020).

Εικόνα 2: Το μοντέλο για το σύστημα του ΕΕ Κηφέα. Ένας πυκνός δίσκος (ή δακτύλιοι) περνάει μπροστά από ένα άστρο Be το οποίο περιστρέφεται γύρω από τον άξονά του και λόγω της μετάπτωσης εκθέτει διαφορετικό μέρος της επιφάνειάς του (Pieńkowski et al. 2020).

Μέχρι σήμερα έχουν διοργανωθεί 3 μεγάλες καμπάνιες παρατήρησης των εκλείψεων του 2003, 2009 και 2014 (Galan et al. 2012, 2014). Παρόλο τον όγκο των δεδομένων που έχουν συγκεντρωθεί δεν έχει γίνει ξεκάθαρη η εικόνα του συστήματος (Pieńkowski et al. 2020).

Διεξαγωγή παρατηρήσεων – συμβολή

Ο ΣΕΑ συμμετείχε στην Διεθνή Καμπάνια παρατήρησης της έκλειψης του 2014, πραγματοποιώντας μια σειρά ψηφιακών παρατηρήσεων που κάλυψαν πλήρως την έκλειψη. Αποτελέσματα αυτής της δουλειάς δημοσιεύτηκαν στο 9ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας στη Σπάρτη (Μαραβέλιας κ. ά. 2015). Έχοντας ήδη αυτή την εμπειρία στοχεύουμε να καλύψουμε και αυτή την έκλειψη συμμετέχοντας στην αντίστοιχη Διεθνή Καμπάνια παρατήρησης 2020-2021. Για αυτό θα συλλέξουμε παρατηρήσεις όλων των ειδών.

Για όσους έχουν εξοπλισμό μπορούν να πραγματοποιήσουν

Εικόνα 3: Το πεδίο παρατήρηση του ΕΕ Κηφέα (σημειώνεται με τις δύο οριζόντιες παύλες). Τα άστρα σύγκρισης που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σημειώνονται ως “a”, “b”, “c”, “d”
(Galan et al. 2014).

Στην Εικόνα 3 θα βρείτε ένα χάρτη για τον εντοπισμό του ΕΕ Κηφέα, καθώς και τα άστρα σύγκρισης “a”, “b”, “c”, “d” τα οποία αντιστοιχούν στα BD+55 2690, GSC−39732150, BD+55 2691, και GSC−39731261, αντίστοιχα. Τα άστρα “b”, “c” και “d” μπορεί να είναι μεταβλητά οπότε καλό είναι να αποφευχθούν για απευθείας σύγκριση, αλλά να εξετάζεται το μέγεθός τους για να επιβεβαιωθεί η συμπεριφορά τους. Η καλύτερη προσέγγιση είναι να δοθούν παρατηρήσεις με διαφορική φωτομετρία, δηλαδή η μεταβολή του ΕΕ Κηφέα σε σχέση με το άστρο σύγκρισης “a” (v-a).

Ο παρακάτω Πίνακας περιέχει τα μεγέθη ανά φίλτρο για το άστρο σύγκρισης “a”, BD+55 2690 (πηγή: Διεθνής Καμπάνια παρατήρησης 2020-2021):

U (mag) B (mag) V (mag) Rc (mag) Ic (mag) R (mag) I (mag)
10.86 10.704 10.397 10.218 10.015 10.09 9.87

Για όσους δεν έχουν εξοπλισμό μπορούν να συμβάλλουν:

  • απομακρυσμένη χρήση τηλεσκοπίων σε πλατφόρμες όπως το i-Telescope που έχουν τα πάντα (ενδεικτικό κόστος περίπου 1 ευρώ / λεπτό, ελάχιστη χρέωση 5 ευρώ ανά παρατήρηση) – για τα μέλη του ΣΕΑ θα υπάρξει πρόβλεψη συμμετοχής μέσω του συλλόγου
  • χρήση του κοινόχρηστου εξοπλισμού του ΣΕΑ (τηλεσκόπιο, φωτομετρικά φίλτρα) καθώς και μελών του (έξτρα κάμερες διαθέσιμες) – για μέλη, εκτός εξαιρετικής περίπτωσης
  • γενικότερη βοήθεια στην οργάνωση της καμπάνιας και μελλοντικής επεξεργασίας και συγγραφής άρθρων – προταιρεότητα στα μέλη αλλά και πάλι ανοιχτοί σε εξαιρετικές προτάσεις.

Πληροφορίες – επικοινωνία

Μάνος Καρδάσης και Γρηγόρης Μαραβέλιας

Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τα σχόλια από κάτω ή/και την φόρμα επικοινωνίας.

Αναφορές

  • Meinunger 1976, Mitteilungen ueber Veraenderliche Sterne, vol. 7, p. 97
  • Mikolajewski & Graczyk 1999, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, vol. 303, p. 521
  • Mikolajewski et al. 2005, Astrophysics and Space Science, vol. 296, p. 451
  • Gałan et al. 2012, Astronomy & Astrophysics, vol. 544, p. 53
  • Gałan et al. 2014, Information Bulletin On Variable Stars, no. 6111, p. 1
  • Pieńkowski et al. 2020, arXiv:2001.05891
  • Romano 1956, Coelum Periodico Bimestrale per la Divulgazione dell’Astronomia, vol. 24, p. 135
  • Romano & Perissinotto 1966, Memorie della Societa Astronomia Italiana, vol. 37, p. 255
  • Μαραβέλιας κ. ά. 2015, “Καμπύλη φωτός του ΕΕ Κηφέα από την έκλειψη του 2014“, Πρακτικά 9ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ερασιτεχνικής Αστρονομίας, Σπάρτη, 9-11 Οκτ. 2015 [link]




Ανοιχτή βραδιά κοινού στο Κέντρο Επισκεπτών Θησείου του ΕΑΑ

Την Πέμπτη 30 Ιανουαρίου το Κέντρο Επισκεπτών Θησείου, του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, διοργανώνει μια ανοιχτή βραδιά για όλους. Όλοι οι χώροι του θα είναι επισκέψιμοι και θα πραγματοποιηθεί παρατήρηση από το ιστορικό τηλεσκόπιο Δωρίδη και από ερασιτεχνικά τηλεσκόπια.

Ο Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας θα συνδράμει στην εκδήλωση με μέλη του και τηλεσκόπια.

Μπορείτε να δείτε και το αναλυτικό δελτίο τύπου παρακάτω (ή σε αρχείο pdf):

ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΙΣΚΕΠΤΩΝ ΘΗΣΕΙΟΥ

Επέτειος 5 χρόνων λειτουργίας
Ανοιχτή Βραδιά, Πέμπτη 30 Ιανουαρίου 2020, ώρες 18:00 – 21:00

Το Κέντρο Επισκεπτών Θησείου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών συμπληρώνει πέντε έτη λειτουργίας και προσφοράς προς το ευρύ κοινό, με σκοπό την ευρεία κατανόηση και επικοινωνία της Αστρονομίας.
Με αφορμή την επέτειο των πέντε ετών δράσεων (2015 -2019) ανοίγει τις πύλες του, την Πέμπτη 30 Ιανουαρίου, σε μια βραδιά ελεύθερη για το κοινό.
Από τις 18:00 έως τις 21:00 οι χώροι του Αστεροσκοπείου στο Θησείο θα είναι ανοιχτοί και προσβάσιμοι στο κοινό με ελεύθερη είσοδο. Το προσωπικό και συνεργάτες του Κέντρου θα βρίσκονται στη βραδιά για την καθοδήγηση των επισκεπτών.

Συγκεκριμένα θα είναι επισκέψιμοι οι χώροι του κτηρίου Σίνα και η ιστορική βιβλιοθήκη, το τηλεσκόπιο Δωρίδη και το μεσημβρινό τηλεσκόπιο Συγγρού.
Στους κήπους του αστεροσκοπείου μπορείτε να περιηγηθείτε στην έκθεση ηλιακών ρολογιών του κ. Ανδρέα Γαλανάκη.
Εντός του μουσείου Γεωαστροφυσικής θα έχετε την ευκαιρία να θαυμάσετε αντίγραφο του μηχανισμού των Αντικυθήρων καθώς και θραύσματα σεληνιακού πετρώματος τα οποία προέρχονται από την ιστορική αποστολή Apollo-11, και θα φιλοξενούνται στο Κέντρο Επισκεπτών Θησείου έως το τέλος Φεβρουαρίου 2020, έχοντας παραχωρηθεί από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.
Εντός του χώρου του τηλεσκοπίου Δωρίδη μπορείτε να απολαύσετε μια έκθεση Αστροφωτογραφίας από αστροφωτογράφους της Αστρονομικής Εταιρείας Κέρκυρας. Οι φωτογραφίες συνδυάζουν εικόνες ουρανίων αντικειμένων με τοπία του νησιού.
Στην βιβλιοθήκη φιλοξενείται μια έκθεση σπάνιων ιστορικών βιβλίων σεληνογραφίας. Αναφέρονται στην χαρτογράφηση της Σελήνης κατά τους δύο τελευταίους αιώνες (19ο και 20ο αι.) και έχουν παραχωρηθεί από την συλλογή του μαθηματικού και ερασιτέχνη αστρονόμου κ. Δημητρίου Μπαρούνη.
Την ίδια μέρα στις 17:00 θα πραγματοποιηθεί ξενάγηση στους λόφους στους οποίους βρίσκονται οι εγκαταστάσεις και τα ιστορικά τηλεσκόπια του Αστεροσκοπείου (Νυμφών και Πνύκας) από την ξεναγό κ. Λαυρεντία Γιαννόλα.

Το προσωπικό της ομάδα διάχυσης επιστήμης του Κέντρου Επισκεπτών Θησείου, μαζί με συνεργάτες του Κέντρου θα καθοδηγεί το κοινό στους χώρους των επισκέψεων. Φορητά τηλεσκόπια από την Αστρονομική Ένωση «Διόσκουροι», την Ελληνική Αστρονομική Ένωση, τον Σύλλογο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας και την Εταιρεία Αστρονομίας και Διαστήματος Σαλαμίνας θα είναι διαθέσιμα για παρατήρηση του νυχτερινού ουρανού (καιρού επιτρέποντος), καθώς και το ιστορικό τηλεσκόπιο Δωρίδη στον λόφο της Πνύκας.

Η είσοδος είναι ελεύθερη. Για την ξενάγηση στους λόφους του Αστεροσκοπείου απαιτείται προκράτηση θέσεων στα τηλέφωνα: 2103490160 και 210 3490036.
Για την επίσκεψη σε όλους τους εσωτερικούς χώρους θα τηρείται σειρά προτεραιότητας, έως την πλήρωση των διαθέσιμων θέσεων.

Κέντρο Επισκεπτών Θησείου
Λόφος Νυμφών, Θησείο, 11810 Αθήνα
τηλ: 210 3490160, 210 3490036,
e-mail: visitorcenter@noa.gr
https://www.facebook.com/visitorcenters




Συμμετοχή σε εργαστήριο διάδοσης της Αστρονομίας από το Europlanet (2018)

Το δίκτυο Europlanet στα πλαίσια μια σειράς εργαστηρίων και συναντήσεων αφιερωμένα στη διάδοση της επιστήμης της Αστρονομίας, διεξήγαγε στην Αθήνα (2-3 Ιουλίου 2018) μια διημερίδα με τίτλο “Touching the Planets, Evaluating Excellence – Europlanet Outreach Workshop“. Σκοπός του εργαστηρίου αυτού ήταν η παρουσίαση μια εργαλειοθήκης (Europlanet Evaluation Toolkit) κατάλληλης για την αξιολόγηση τέτοιων δράσεων και η πρακτική άσκηση των συμμετεχόντων με αυτή.

Η πρώτη μέρα του εργαστηρίου αφιερώθηκε στην παρουσίαση της εμπειρίας από τους συμμετέχοντες (7 παρουσιάσεις στο σύνολο), που περιελάμβαναν δράσεις διάδοσης της Αστρονομίας σε διάφορα εκπαιδευτικά επίπεδα (από νηπιαγωγεία ως και λύκεια) καθώς και για το ευρύτερο κοινό. Ανάμεσα σε αυτές και δύο παρουσιάσεις από μέλη του συλλόγου “Αξιολογώντας νύχτες παρατήρησης στο μπαρ Μοχίτο, στη Ρόδο / Evaluating Star Nights in Mojito Beach Bar in Rhodes island” από τον Ιάκωβο Στρίκη, και “Αναπτύσσοντας νέους συμμετέχοντες στην Αστρονομία / Developing new contributors to Astronomy” από τον Γρηγόρη Μαραβέλια. (Ακολουθούν οι παρουσιάσεις στα αγγλικά)

Παρουσίαση του Ιάκωβου Στρίκη από τις δράσεις του στο μπαρ Μοχίτο στη Ρόδο.

Ο Γρηγόρης Μαραβέλιας παρουσιάζει μια σύνοψη της δράσης του ΣΕΑ από το 2003 με σκοπό την ανάπτυξη νέων παρατηρητών που συμβάλουν στην Αστρονομία.

Η δεύτερη μέρα αφιερώθηκε εξ’ ολοκλήρου στην εφαρμογή κάποιων από τα εργαλεία αυτά με θέμα την ξενάγηση και αστροπαρατήρηση που προηγήθηκε το βράδυ στης Δευτέρας στο αστεροσκοπείο Αθηνών στο λόφο των Νυμφών.

Άποψη του αστεροσκοπείου στο λόφο των Νυμφών.

Σημαντικό μέρος του χρόνου αφιερώθηκε στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις των συμμετεχόντων για ανταλλαγές απόψεων και ανάπτυξη συνεργασιών. Συνολικά το εργαστήριο αυτό έδωσε την ευκαιρία στους συμμετέχοντες να συζητήσουν την άποψή τους για την διάδοση της Αστρονομίας, καθώς και να πάρουν χρήσιμες γνώσεις για την αξιολόγησή των δράσεών τους καθώς και πολύτιμες συνεργασίες για μελλοντικές δράσεις.

Κάνοντας εξάσκηση σε μεθόδους αξιολόγησης.

Μαθαίνοντας για τις διαφορετικές τεχνικές αξιολόγησης.

Το μόνο αρνητικό σημείο της συνάντησης αυτής, που δεν είχε οικονομική συνεισφορά, ήταν ο μικρός αριθμός των συμμετοχών (~15 άτομα, εκ των οποίων 4 ήταν από τον ΣΕΑ). Ενδεχόμενα το γεγονός ότι οργανώθηκε σε δύο καθημερινές μέρες να μην επέτρεψε άλλους ενδιαφερόμενους να συμμετέχουν, πλην όμως η αξιολόγηση των δράσεων είναι ένα σημαντικό βήμα εξέλιξης όσων θέλουν να ασχοληθούν πραγματικά με την διάδοσης της Αστρονομίας. Ελπίζουμε ότι θα δούμε και άλλα τέτοια εργαστήρια να διοργανώνονται στο μέλλον.


Φωτογραφίες / Βίντεο: Γρηγόρης Μαραβέλιας και Ιάκωβος Στρίκης.

Μερικές ακόμα φωτογραφίες του ΣΕΑ από τον Στέλιο Κελιδή (περισσότερες μπορείτε να δείτε στο επίσημο χώρο του Europlanet Society).




Συμμετοχή στο συνέδριο EPSC-DPS 2019 στη Γενεύη

Το ετήσιο συνέδριο (EPSC) της Ευρωπαϊκής κοινότητας πλανητικών επιστημών Europlanet πραγματοποιήθηκε μαζί με το αντίστοιχο Αμερικάνικο συνέδριο (DPS) στην Γενεύη, 15-20 Σεπτεμβρίου, 2019. Αν και δυστυχώς κανένα μέλος μας δεν κατάφερε να ταξιδέψει μέχρι εκεί, η αφίσα μας βρήκε τον δρόμο της.

Στη συγκεκριμένη εργασία παρουσιάζουμε τα αποτελέσματά μας από την αξιολόγηση που πραγματοποιήσαμε στην σειρά σεμιναριών “Εισαγωγή στην παρατηρησιακή Αστρονομία” (2018-2019), χρησιμοποιώντας την εργαλειοθήκη που ανέπτυξε το Europlanet. πιο συγκεκριμένα:

Evaluating introductory seminars on observational astronomy, using the Europlanet Evaluation Toolkit

Moutsouroufi, Konstantina; Maravelias, Grigoris; Marios Strikis, Iakovos; Kardasis, Emmanuel; Voutyras, Orfefs; Kountouris, Giorgos; Evangelopoulos, Athanasios; Aggelis, Konstantinos; Papadeas, Pierros; Schmidt, Tamara; Christou, Apostolos

During December 2018 – February 2019, the Hellenic Amateur Astronomy Association coordinated a series of seminars entitled “Introduction to Observational Astronomy”. The goal of this series was to introduce interested individuals to the aspects of the observational techniques for scientifically useful observations. Using the Europlanet Evaluation Toolkit we implemented a number of evaluation methods to receive feedback. The results show the participation of a mainly young audience ( 60% between 18-39), where females are represented more than equally ( 52%). Using the “pebbles in a jar” method a 94% of satisfied attendees was measured, while by using post-event surveys (questionnaires) the lectures were perceived as “(very) explicit” and “(very) interesting” (94%), fulfilling the attendees’ expectations (92%). It is important to note that 88% considers that their interest in Astronomy increased and is willing to get involved in observations.

Ο σύνδεσμός για την δημοσίευση στο NASA/ADS: 2019EPSC…13.1749M ,
ενώ τοπικά μπορείτε να δείτε και την αφίσα (μορφή pdf).




Συμμετοχή ΣΕΑ σε εκδήλωση στην Σκάρφεια Φθιώτιδας

Την Παρασκευή 9 Αυγούστου, 2019, ο Πολιτιστικός και Εξωραϊστικός Σύλλογος Γυναικών Σκάρφειας διοργανώνει εκδήλωση για μικρούς και μεγάλους. Θα υπάρξει ομιλία που θα δοθεί από το μέλος μας Νάντια Μουτσουρούφη. Ο Θανάσης Ευαγγελόπουλος (μέλος του ΣΕΑ και της Αστρονομικής Ένωσης Σπάρτης) θα πραγματοποιήσει ουρανογραφία και θα ακολουθήσει παρατήρηση με τηλεσκόπια.




Ο ΣΕΑ ανεβαίνει στην 13η Πανελλήνια Εξόρμηση Ερασιτεχνών Αστρονόμων

Κάθε χρόνο έχουμε την διοργάνωση της Πανελλήνιας Εξόρμησης Ερασιτεχνών Αστρονόμων σε κάποιο σκοτεινό σημείο της Ελλάδας. Σκοπός αυτής της – πανελλήνιας εμβέλειας – δράσης είναι η συνάντηση των ερασιτεχνών αστρονόμων στο πεδίο, όπου υπάρχει η δυνατότητα αλληλεπίδρασης τους. Έτσι μπορεί κάποιος να δει από κοντά εξοπλισμό άλλων, να δοκιμάσει τεχνικές παρατήρησης, και να συζητήσει φυσικά για αυτό καθώς και για την Αστρονομία γενικότερα. Επιπλέον, έχοντας θεσμοθετήσει εργαστήρια και ομιλίες οι συμμετέχοντες έχουν ένα πλήρες πρόγραμμα ενασχόλησης με την Αστρονομία. Αυτό σημαίνει ότι οι πανελλήνιες εξορμήσεις αποτελούν μοναδική ευκαιρία για τους αρχάριους να εισαχθούν στην παρατήρηση και για τους εμπειρότερους να ανταλλάξουν εμπειρίες. Ταυτόχρονα δε, υπάρχουν και άλλες δράσεις μη αστρονομικού χαρακτήρα που επιτρέπουν σε ερασιτέχνες και μη να απολαύσουν την επαφή με βουνό και την φύση.

Ο Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας έχει συμμετάσχει σε όλες τις Πανελλήνιες Εξορμήσεις από το 2007 μέχρι σήμερα. Μάλιστα, έχει διοργανώσει με μεγάλη επιτυχία δύο εξορμήσεις: την 3η στην Ανάβρα Φθιώτιδας το 2009 και την 8η στον Ελικώνα Βοιωτίας το 2014. Έτσι και φέτος λοιπόν ο ΣΕΑ, υποστηρίζοντας και σεβόμενος απόλυτα τους πανελλήνιους θεσμούς της κοινότητας, ανεβαίνει στην 13η Πανελλήνια Εξόρμηση Ερασιτεχνών Αστρονόμων στις Φιλιππαίους Γρεβενών μεταξύ 2-4 Αυγούστου 2019. Η πολυμελής ομάδα αποτελείται από έμπειρους ερασιτέχνες, αρχάριους που συμμετέχουν για πρώτη φορά, καθώς και συγγενείς και φίλους οι οποίοι θα μοιραστούν την χαρά της Αστρονομίας και της φύσης στο βουνό.

Συμμετέχοντες της 8η Πανελλήνιας Εξόρμησης Ερασιτεχνών Αστρονόμων του 2014
(Φωτό: Ιάκωβος Στρίκης)




Πρόγραμμα συναντήσεων ΣΕΑ – καλοκαίρι 2019

Στο φετινό καλοκαιρινό πρόγραμμα συναντήσεων θα εγκαινιάσουμε μια νέα πρωτοβουλία που θα είναι η επίσκεψη μελών του συλλόγου σε ιδιωτικούς χώρους με τηλεσκόπια. Η πρωτοβουλία αυτή απευθύνεται περισσότερο σε καινούργια μέλη χωρίς πρότερη εμπειρία παρατήρησης, με σκοπό την εκπαίδευσή τους στην εγκατάσταση και στη χρήση εξοπλισμού (στήσιμο τηλεκσοπίου) όσο και στην ίδια την παρατήρηση. Επιπλέον αυτών θα έχουμε και μια τουλάχιστον ανοιχτή συνάντηση με ομιλία και γενικότερη συζήτηση καθώς και οργανωμένη εκδρομή στην 13η Πανελλήνια Εξόρμηση Ερασιτεχνών Αστρονόμων.

Το Σεπτέμβριο θα έχουμε μια παρουσίαση από τον Θανάση Ευαγγελόπουλο (υπολειπόμενη από τα περυσινά σεμινάρια αστρονομίας) καθώς και την Γενική Συνέλευση του συλλόγου. Πιο αναλυτικά:

  • 28 Ιουνίου: παρατήρηση- workshop στον ιδιόκτητο χώρο του Ιάκωβου Στρίκη, Στήσιμο τηλεσκοπίου – Πολική ευθυγράμμιση – Ζύγισμα του οργάνου- Επίδειξη χρήσης Ψυχωμένης CCD κάμερας.
    (περιορισμένος αριθμός συμμετοχών – αποκλειστικά για μέλη ΣΕΑ).
  • 6 Ιουλίου: συνάντηση στο βιβλιοκαφέ Έναστρον (στις 18:00), με ομιλία του Γρηγόρη Μαραβέλια “15 χρόνια δράσεων ΣΕΑ”. [Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε αλλά η ομιλία, λόγω αδυναμίας του ομιλητή, αναβλήθηκε για μελλοντική συνάντηση.]
  • 19 Ιουλίου: Αστική ουρανογραφία από τον Θανάση Ευαγγελόπουλο, οπτική και ψηφιακή παρατήρηση στον ιδιόκτητο χώρο/αστεροσκοπείο του Μάνου Καρδάση (αποκλειστικά για μέλη ΣΕΑ).
  • Η εκδήλωση έγινε επίσης για τον εορτασμό της επετείου των 10 ετών από την ανακάλυψη του πρώτου σημαδιού πρόσκρουσης από άλλο αντικείμενο στο Δία, 25 ετών από την πρόσκρουση του κομήτη SL9 στο Δία και 50 ετών από την άφιξη του ανθρώπου στο φεγγάρι!

Το επόμενο χρονικό διάστημα θα ανανεώσουμε την παρούσα σελίδα με τις ακριβείς ώρες και τόπους συνάντησης. Οποιαδήποτε επικοινωνία για τα μέλη του συλλόγους θα γίνει αποκλειστικά από την λίστα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.




Υλικό από τον κύκλο σεμιναρίων “Εισαγωγή στην Παρατηρησιακή Αστρονομία”

Τον Φεβρουάριο ολοκληρώσαμε τον κύκλο σεμιναρίων “Εισαγωγή στην Παρατηρησιακή Αστρονομία” που τρέξαμε από τον Δεκέμβριο του 2018. Στην παρούσα σελίδα θα κάνουμε διαθέσιμο όλο το υλικό που παράχθηκε κατά την διάρκεια αυτών των σεμιναρίων.


Να παρακολουθείτε την σελίδα αυτή για μελλοντικές ανανεώσεις !
– 25/4/2019: βίντεο από το 1ο μάθημα

– 23/4/2020: βίντεο από το 2ο και 3ο μάθημα, παρουσιάσεις 1ου μαθήματος


Σάββατο 1 Δεκεμβρίου 2018

— Εισαγωγή στην ερασιτεχνική παρατηρησιακή Αστρονομία (Μ. Καρδάσης και Γ. Μαραβέλιας)

Στην πρώτη μας συνάντηση θα αναφερθούμε στην Παρατηρησιακή Αστρονομία η οποία μας προσφέρει την απόλαυση της άμεσης παρατήρησης και καταγραφής των ουράνιων σωμάτων με κάθε δυνατό μέσο. Θα γνωρίσουμε τις διαφορετικές κοινότητες σε Ελλάδα και εξωτερικό που ασχολούνται συστηματικά με αυτήν και τις διάφορες σχετικές δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρα.
(pdf παρουσίασης)

— Κάτω από τον ουράνιο θόλο (Ο. Βουτυράς)

Στην παρουσίαση αυτή θα κάνουμε μια εισαγωγή στον ουράνιο θόλο, τους αστερισμούς, την κίνηση των ουράνιων σωμάτων, καθώς και σε μεθόδους προσανατολισμού και υπολογισμού της ώρας με απλή παρατήρηση του ουρανού!
(pdf παρουσίασης)

Σάββατο 15 Δεκεμβρίου 2018

— Αποκρυπτογραφώντας το Φως (Ο. Βουτυράς)

Στη συνάντηση αυτή θα μάθουμε ποια είναι η φύση του φωτός και πώς την εκμεταλλευόμαστε για να κατανοήσουμε και να μελετήσουμε τα ουράνια αντικείμενα, μέσα από τεχνικές φωτομετρίας και φασματοσκοπίας.

— Κάμερες, τηλεσκόπια και άλλα καλούδια (Ι. Στρίκης)

Τι χρειαζόμαστε για να παρατηρήσουμε ουράνια αντικείμενα; Ξεκινώντας από το μάτι μας ως όργανο παρατήρησης εξετάζουμε πώς μπορούμε να το ενισχύσουμε με τηλεσκόπια και κάμερες.

Σάββατο 12 Ιανουαρίου 2019

— Ήλιος το “Άστρο της Ημέρας” (Ι. Στρίκης)

Ελάτε μαζί μας και περιπλανηθείτε ίσως στην πιο βίαιη γωνία του Ηλιακού μας συστήματος, η οποία όμως είναι υπεύθυνη για την ζωή στην Γη. Δείτε πώς παρατηρούμε τον Ήλιο και πώς είναι να γίνεσαι και εσύ για μία ημέρα ταξιδιώτης στο διάστημα.

— Τα άλλα “φεγγάρια” της Γης (Κ. Αγγελής – Π. Παπαδέας)

Σε αυτό το μάθημα θα γίνει εισαγωγή στα τεχνητά αντικείμενα που περιφέρονται γύρω από τη Γη στο διάστημα, την ιστορία τους, τις πιθανές τροχιές τους και τις παρατηρησιακές τεχνικές που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να τα καταγράψουμε.