Παρουσίαση στο 8ο ΠΣΕΑ για συνεργασίες Επαγγελματιών-Ερασιτεχνών στην παρατήρηση των αέριων γιγάντων

Η εργασία αυτή παρουσιάστηκε στο 8ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας στη Θάσο (11 – 13 Οκτωβρίου 2013).

Η ανάγκη συνεργασίας Επαγγελματιών-Ερασιτεχνών στην παρατήρηση των αέριων γιγάντων

Eμμανουήλ Kαρδάσης, Γρηγόρης Μαραβέλιας, Απόστολος Χρήστου, Padma Yanamandra-Fisher, Glenn Orton, John H. Rogers, Michel Jacquesson, Marc Delcroix

Περίληψη
Η παρατήρηση των αέριων πλανητών είναι υψηλού επιστημονικού ενδιαφέροντος. Παρά το γεγονός ότι υπήρξαν στόχοι των διαφόρων διαστημικών αποστολών, η ανάγκη για συνεχείς επίγειες παρατηρήσεις παραμένει. Οι ατμόσφαιρες τους παρουσιάζουν μια ιδιαίτερα δυναμική και ταχέως εξελισσόμενη συμπεριφορά όπου η διαθεσιμότητα των επαγγελματικών τηλεσκοπίων δεν είναι αρκετή για να τις παρακολουθήσει. Από την άλλη πλευρά, πολλοί ερασιτέχνες με μικρά τηλεσκόπια (με τυπικές διαμέτρους από 15-60 εκ) και επαρκή σύγχρονο εξοπλισμό και λογισμικό μπορούν να παρακολουθήσουν αυτές τις αλλαγές καθημερινά (εντός του εύρους 360-900 nm). Οι παρατηρήσεις τους και οι καταγραφές τους είναι συνεχείς και δεν είναι ασυνήθιστο να κινητοποιήσουν επαγγελματικές παρατηρήσεις σε περιπτώσεις εξαιρετικά σπάνιων και σημαντικών γεγονότων.

Οι ερασιτέχνες είναι σε θέση να καταγράφουν τη δομή και την εξέλιξη των ατμοσφαιρικών χαρακτηριστικών, όπως διαταραχές μεγάλης κλίμακας, δίνες, καταιγίδες και πολλά άλλα φαινόμενα. Η φωτομετρική παρακολούθηση αστρικών αποκρύψεων από τους πλανήτες μπορεί να αποκαλύψει χωρικές/χρονικές ατμοσφαιρικές διαφοροποιήσεις. Επιπλέον, η συνεχής ερασιτεχνική παρακολούθηση οδήγησε στην ανακάλυψη προσκρούσεων μετεωροειδών (fireballs) στην ατμόσφαιρα του Δία, οι οποίες παρέχουν πληροφορίες όχι μόνο για την βαρυτική επίδραση του πλανήτη αλλά και για τις ιδιότητες των προσκρουόντων σωμάτων.

Έτσι, ο συντονισμός και η επικοινωνία μεταξύ των επαγγελματιών και των ερασιτεχνών κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική. Παρουσιάζουμε παραδείγματα τέτοιων συνεργασιών όπου: α) οργανώνουν συστηματικές παρατηρήσεις και βάσεις δεδομένων σε διαφορετικά μήκη κύματος, β) εξετάζουν τη μεταβλητότητα των ατμοσφαιρικών χαρακτηριστικών του Δία (ομάδα JUPOS) και του Κρόνου, γ) παρέχουν με βάση επαγγελματικές και κυρίως ερασιτεχνικές παρατηρήσεις από τη Γη, την αναγκαία χωρική και χρονική ανάλυση των χαρακτηριστικών που θα παρατηρηθούν από την αποστολή Juno, δ) διερευνούν τις βίντεο-παρατηρήσεις του Δία για να ανιχνεύσουν προσκρούσεις μικρών αντικειμένων, ε) οργανώνουν εκστρατείες παρατήρησης αποκρύψεων.

Μπορείτε να δείτε το κείμενο της εργασίας (αρχείο .pdf).

Μπορείτε επίσης να παρακολουθήσετε την παρουσίαση εδώ:




Συμμετοχή στο συνέδριο FM14 της Γενικής Συνέλευσης της IAU 2018

Η Διεθνής Αστρονομική Ένωση (International Astronomical Union) είναι η μεγαλύτερο ένωση επαγγελματιών αστρονόμων εκπροσωπώντας σχεδόν το σύνολό τους από όλες τις χώρες. Η Γενική Συνέλευση της πραγματοποιείται κάθε τρία χρόνια και παράλληλα με αυτή διεξάγεται μια σειρά συνεδρίων. Φέτος, η 30η Γενική Συνέλευση πραγματοποιήθηκε τέλη Αυγούστου στη Βιέννη της Αυστρίας, και ανάμεσα στα συνέδρια ήταν και η συνάντηση πάνω στο “ρόλο της IAU στην παγκόσμια διάδοση της αστρονομίας, οι τελευταίες προκλήσεις και γεφυρώνοντας διαφορετικές κοινότητες” (Focus Meeting 14 on IAU’s role on global astronomy outreach, the latest challenges and bridging different communities; 23 Αυγούστου 2018).

Ο ΣΕΑ συμμετείχε σε αυτό το συνέδριο με μία παρουσίαση σε μορφή αφίσας (η οποία παρουσιάστηκε ηλεκτρονικά) με τίτλο “Ένα παράδειγμα ανάπτυξης νέων συνεισφέροντων στην Αστρονομία”. Ουσιαστικά αυτό που παρουσιάζεται συνολικά σε αυτή την εργασία είναι το αποτέλεσμα της εμπειρίας που αποκομίσαμε από την διεξαγωγή του κύκλου εργαστηρίων παρατηρησιακής Αστρονομίας, που διοργανώθηκε το 2014-2015 (θεματικοί μήνες Ηλίου, μεταβλητών άστρων, κομητών, πλανητών, τεχνητών αντικειμένων, διαττόντων αστέρων).

Μπορείτε να δείτε την ηλεκτρονική παρουσίαση του συνεδρίου καθώς και την προδημοσίευση της εργασίας (arXiv:1810.04562).

Ακολουθούν ο τίτλος, συγγραφείς, και η περίληψη της εργασίας:

“A paradigm to develop new contributors to Astronomy”

G. Maravelias, E. Vourliotis, K. Marouda, I. Belias, E. Kardasis, P. Papadeas, J. D. Strikis, E. Vakalopoulos, O. Voutyras

One of the most regular activities of amateur clubs is scientific outreach, a paramount channel to disseminate scientific results. It is typically performed through talks given by both experts (professional astronomers) and non-experts to a diverse audience, including amateur astronomers. However, this is a rather passive, one-way, approach. The advance of technology has provided all the tools that can help the audience/amateurs to become more active in the scientific output. What is often missing is the proper guidance. To address that within the Greek amateur community the Hellenic Amateur Astronomy Association materialized a training program (free-of-charge and open-accessed) to develop scientific thought and the practical capabilities for amateurs to produce valuable results. The program ran from November 2014 to May 2015 focusing each session (month) to: the Sun, variable stars, comets, planets, artificial satellites, meteors. A professional and/or an experienced amateur astronomer was leading each session consisting of a theoretical part (highlights of the field, necessary observational techniques) and a hands-on part (observations and data analysis). At least 50 unique participants gained significant experience by following parts or the complete program.




Συμμετοχή ΣΕΑ στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Πλανητικής Επιστήμης 2018

Η κάτωθι  αφίσα αποτελεί την συμμετοχή μας στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Πλανητικής Επιστήμης 2018 στο Βερολίνο. Παρουσιάστηκε στην σχετική συνεδρία συνεργασίας Επαγγελματιών-Ερασιτεχνών Αστρονόμων. Αποτελεί μέρος μιας μεγαλύτερης εργασίας που ετοιμάζουμε πάνω στις μακροπρόθεσμες μεταβολές στο προφίλ του πλανήτη Δία. Για να το κατεβάσετε σε πλήρη ανάλυση επιλέξτε το αρχείο .pdf

EPSC2018JupiterBeltsCH4_5years_KardasisTakoudi




Καμπύλη φωτός του ΕΕ Κηφέα από την έκλειψη του 2014

Στα πλαίσια του 9ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ερασιτεχνικής Αστρονομίας (Σπάρτη 9-11 Οκτωβρίου, 2015) παρουσιάσαμε τα αποτελέσματα της ανάλυσής μας από παρατηρήσεις των μελών του ΣΕΑ στο σύστημα ΕΕ Κηφέα, κατά την διάρκεια της έκλειψής του 2014.

Τίτλος: “Καμπύλη φωτός του ΕΕ Κηφέα από την έκλειψη του 2014”

Συγγραφείς: Γ. Μαραβέλιας, Ε. Βουρλιώτης, Κ. Μαρούδα, Ε. Καρδάσης, Ι.-Μ. Στρίκης

Περίληψη: “Το ΕΕ Κηφέα αποτελεί ένα εκλειπτικό σύστημα με περίοδο περίπου 5.5 ετών, με την έκλειψη να προκαλείται από ένα αινιγματικό αντικείμενο με τη μορφή δίσκου. Η τελευταία του έκλειψη τον Αύγουστο του 2014 αποτέλεσε μια ακόμη ευκαιρία για διερεύνηση των ιδιοτήτων του. Παρουσιάζουμε τις ψηφιακές (CCD) φωτομετρικές παρατηρήσεις στο φωτομετρικό φίλτρο (V), που μας επιτρέπουν να παράγουμε την καμπύλη φωτός κατά την διάρκεια της έκλειψης του 2014. Από την ανάλυσή μας προκύπτει ότι η έκλειψη κράτησε συνολικά 40 ± 3 μέρες ξεκινώντας στις 30 Ιουλίου 2014. Το σύστημα παρουσιάζει μια συνολική απώλεια 0.655 ± 0.025 mag από την μέση τιμή 10.826 mag που βρίσκουμε εκτός έκλειψης. Παρατηρούμε επίσης το σχηματισμό ενός πλατό στο ελάχιστο της έκλειψης (11.481 mag) της τάξης των 5 ημερών, με κέντρο τις 23 Αυγούστου 2014. Συζητάμε περαιτέρω τα αποτελέσματά μας καθώς και την μορφή της ασύμμετρης καμπύλης φωτός σε σχέση με τις προηγούμενες εκλείψεις.”

EE Cep light curve 2014

Καμπύλη φωτός του ΕΕ Κηφέα κατά την διάρκεια της έκλειψης του 2014.

Ολόκληρο το κείμενο της εργασίας (pdf)




Παρουσίαση στο EPSC 2013 για ψηφιακές παρατηρήσεις πλανητών κατά την διάρκεια της ημέρας

Κατά την διάρκεια του European Planetary Science Congress 2013 (8-13 Σεπτεμβρίου, 2013, Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο) παρουσιάστηκε (σε μορφή αφίσας) η παρακάτω εργασία:

Digital daylight observations of the planets with small telescopes

Emmanuel (Manos) I. Kardasis

Abstract
Planetary atmospheres are extremely dynamic, showing a variety of phenomena at different spatial and temporal scales, therefore continuous monitoring is required. Amateur astronomers have provided the astronomical community with a great amount of observations, some of which are unique, made under difficult observational conditions. When the planets are close to the sun, observations can only be made either in twilight or in broad daylight. The use of digital technology in recent years has made feasible daytime planetary observing programs. In this work we present the methodology and some results of digital daylight observations (DDO) of planets obtained with a small telescope (11inches, 0.28 m). This work may motivate more observers to digitally observe the planets during the day especially when this can be important and unique.

Μπορείτε να βρείτε την εργασία είτε τοπικά από το site μας (αρχείο .pdf), είτε από το ίδιο το EPSC site (2013, EPSC, 8, 795).




Παρουσίαση στο 8ο ΠΣΕΑ για παρατηρήσεις πλανητών κατά την διάρκεια της ημέρας

Η εργασία αυτή παρουσιάστηκε στο 8ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας στη Θάσο (11 – 13 Οκτωβρίου 2013), και αποτελεί μια επέκταση της δουλειάς που παρουσιάστηκε το European Planetary Science Congress 2013 (Λονδίνο).

Ψηφιακές παρατηρήσεις πλανητών κατά την διάρκεια της ημέρας

Eμμανουήλ Kαρδάσης

Περίληψη
H καταγραφή των πλανητών αποτελεί πάντα μια ιδιαίτερη, και πολλές φορές δύσκολη, διαδικασία λόγω της θέσης τους στον ουράνιο θόλο. Οι εσωτερικοί πλανήτες βρίσκονται φαινομενικά κοντά στον Ήλιο για μεγάλες περιόδους. Επίσης, οι πλανήτες με ατμόσφαιρες παρουσιάζουν δυναμικά και ταχέως εξελισσόμενα φαινόμενα τόσο στο χρόνο όσο και στη θέση τους. Επομένως, απαιτείται η συνεχής παρακολούθησή τους που καλύπτεται σε μεγάλο βαθμό από τις παρατηρήσεις ερασιτεχνών αστρονόμων, ορισμένες από τις οποίες είναι μοναδικές. Παραδοσιακά οι παρατηρήσεις αυτές πραγματοποιούνται με τον Ήλιο κάτω από τον ορίζοντα με αποτέλεσμα όταν οι οι πλανήτες είναι φαινομενικά κοντά στον Ήλιο να υπάρχει ένα παρατηρησιακό κενό. Ωστόσο, η χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας τα τελευταία χρόνια έχει κάνει εφικτή την καταγραφή τους ακόμα και με τον Ήλιο πάνω από τον ορίζοντα, στο φως της ημέρας. Σε αυτή την εργασία παρουσιάζονται η μεθοδολογία και ενδεικτικά αποτελέσματα ψηφιακών ημερήσιων παρατηρήσεων (Ψ.Η.Π., Digital Daylight Observations DDO) των πλανητών με ένα ερασιτεχνικό τηλεσκόπιο (11ίντσες ή 0,28 μ.). Σκοπός της είναι να αποτελέσει κίνητρο για παρατήρηση κατά τη διάρκεια της ημέρας ειδικά όταν αυτό μπορεί να είναι σημαντικό και μοναδικό.

Μπορείτε να δείτε το κείμενο της εργασίας (αρχείο .pdf).

Μπορείτε επίσης να παρακολουθήσετε την παρουσίαση εδώ:




Αποτελέσματα από συνεργασίες παρατήρησης ολικών εκλείψεων Ηλίου 2006 – 2008 – 2009

Κατά την διάρκεια του 6ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ερασιτεχνικής Αστρονομίας (Αλεξανδρούπολη, Σεπ 25-27, 2009) παρουσιάστηκε (σε μορφή αφίσας) η εργασία:

Ολικές Εκλείψεις Ηλίου 2006-2008-2009

Στρίκης Ιάκωβος Μάριος, Χασιώτης Ηλίας, Πιζάνιας Μάριος

Η αφίσα αποτελεί μια σύνοψη των παρατηρήσεων και των αποτελεσμάτων από συνεργασίες επαγγελματιών και ερασιτεχνών.




Φασματοσκοπική ανάλυση του Ηλιακού στέμματος από τις εκλείψεις 2006-2008-2009

Στα πλαίσια του 13ου Συνεδρίου της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών (Πάτρα, 2010) δημοσιεύτηκε η ακόλουθη εργασία:

“Φασματοσκοπική ανάλυση των παρατηρήσεων του Ηλιακού στέμματος κατά τις ολικές εκλείψεις 2006 – 2008 – 2009”

Ι.-Μ. Δ. Στρίκης, Αθ. Κουλουμβάκος, Γ. Ξυστούρης

Περίληψη
Η παρούσα εργασία πραγματεύεται τα αποτελέσματα των πρώτων αναλύσεων των παρατηρήσεων που έγιναν από ερασιτέχνες αστρονόμους κατά την διάρκεια των Ολικών εκλείψεων Ηλίου του 2006 και 2009 που συμπληρώνονται από παρατηρησιακά δεδομένα επαγγελματιών αστρονόμων του 2006-2008-2009. Οι παρατηρήσεις αυτές περιλαμβάνουν την αποτύπωση του φάσματος της Ηλιακής Χρωμόσφαιρας και του Ηλιακού Στέμματος, αλλά και απεικόνιση του Ηλιακού Στέμματος στο Ορατό φώς με τεχνικές που μας αποκαλύπτουν λεπτές δομές από το χείλος του Ηλιακού δίσκου μέχρι και πολλές Ηλιακές Ακτίνες μακριά. Τα πρώτα αποτελέσματα των φασματοσκοπικών αναλύσεων δείχνουν μεγάλες και σημαντικές αλλαγές στην ενεργειακή κατάσταση του Ηλιακού στέμματος στην διάρκεια 06 ́-09 ́και καταδεικνύουν σημαντική πτώση της θερμοκρασίας αυτού. Επίσης μας δίνουν σημαντικές πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο η κατάσταση αυτή μεταβάλλεται ενώ ταυτόχρονα η ανάλυση της μορφολογίας του Στέμματος από τις εικόνες του Ολικού φωτός δημιουργούν και νέα επιστημονικά ερωτήματα σε σχέση με την κατά πολύ καθυστερημένη έναρξη του νέου Ηλιακού Κύκλου.

(Η πλήρης εργασία σε αρχείο pdf)




Συμμετοχή ΣΕΑ στο 11o Ελληνικό Αστρονομικό Συνέδριο (Αθήνα)

Το 11ο Ελληνικό Αστρονομικό Συνέδριο έγινε στην Αθήνα, από τις 8 έως τις 12 Σεπτεμβρίου 2013. Πρόκειται για το συνέδριο των Ελλήνων επαγγελματιών αστρονόμων. Ο ΣΕΑ συμμετείχε σε αυτό με την παρακάτω αφίσα. Το θέμα ήταν “Η ανάγκη της συνεργασίας επαγγελματιών-ερασιτεχνών στην παρατήρηση των γιγάντων πλανητών”.

Επίσης, μπορείτε να βρείτε την αφίσα και σε μορφή pdf.




Το 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ερασιτεχνικής Αστρονομία – Δ: Εργαστήριο Ηλιακής παρατήρησης

Το 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας.

Τα γεγονότα και η αποτίμηση.

(Πάτρα – 5-7/10/2007)

Ιάκωβος Μάριος Στρίκης

Δ. Δύο ώρες παρουσιάζοντας την Ηλιακή παρατήρηση στο Workshop του 5ου Πανελληνίου Συνεδρίου Ερασιτεχνικής Αστρονομίας (Π.Σ.Ε.Α).

Μία χαρακτηριστική εικόνα από την παρουσίαση του θέματος της Ηλιακής παρατήρησης στο 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας. (φωτ. Ιάκωβος Στρίκης)

Εικόνα 1: Μία χαρακτηριστική εικόνα από την παρουσίαση του θέματος της Ηλιακής παρατήρησης στο 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας. (φωτ. Ιάκωβος Στρίκης)

Αρκετά χρόνια τώρα ονειρευόμασταν συνέδρια που όχι μόνο θα περιείχαν τις κλασσικές παρουσιάσεις ενός συνεδρίου αλλά και μια πιο προχωρημένη μορφή με τα γνωστά από τα συνέδρια του εξωτερικού WORKSHOP. Δυο χρόνια πριν, στο 4ο Π.Σ.Ε.Α. κατά την διάρκεια της καθιερωμένης συνέλευσης των Δ.Σ οι εκπρόσωποι του Συλλόγου Ερασιτεχνικής Αστρονομίας (Σ.Ε.Α) είχαν προτείνει την δημιουργία αυτών για τα επόμενα συνέδρια καθώς θεωρήσαμε πως κάτι τέτοιο θα ήταν η φυσική εξέλιξη ενός τέτοιου θεσμού.

Δεν είναι δυνατόν να ειπωθεί κάτι λιγότερο παρά συγχαρητήρια στην διοργανωτική επιτροπή του συνεδρίου για αυτήν την τομή, καθώς τα workshop έγιναν πραγματικότητα.

Ο συγγραφέας λοιπόν, κλήθηκε να συμμετάσχει ώστε έτσι να μεταφέρει την εμπειρία του λόγω της συστηματικής ενασχόλησής του με το αντικείμενο και να παρουσιάσει σε ερασιτέχνες αστρονόμους το πόσο εφικτή αλλά και χρήσιμη είναι η παρατήρηση με πενιχρό εξοπλισμό.

Η εμπειρία ήταν απίστευτη καθώς υιοθετήθηκε η τεχνική του…”πηγαδιού” για την μεταφορά των εμπειριών στους συναδέλφους ερασιτέχνες. Η τεχνική αυτή βασίζεται στην πολύ απλή λογική που λέει πως ότι γίνεται στην διάρκεια ενός διαλείμματος αυτό μεταφέρεται και μέσα στην αίθουσα που διεξάγεται και το workshop. Έτσι λοιπόν πέρασαν δυο ώρες συζήτησης με τους παριστάμενους όσον αφορά την δική τους εμπειρία επάνω στην Ηλιακή Παρατήρηση, το πόσο επηρεάζει ο Ήλιος την ζωή πάνω στον πλανήτη Γη αλλά και σε ποίους τομείς οι ερασιτέχνες μπορούν να συμβάλουν στην επιστημονική γνώση.

Ο γράφων πιστεύει πως ο μόνος τρόπος για να διαπιστωθεί το ποσοστό επιτυχίας των workshop είναι η αναμονή ώστε να φανεί το πόσοι από τους συμμετέχοντες θα ασχοληθούν πραγματικά με το αντικείμενο για το οποίο πληροφορήθηκαν κατά διάρκεια τους.